Tim naučnika razvio je šest receptura prilagodljivih napitaka baziranih na emulzijama i ribljem ulju bogatom omega‑3. Jedna porcija (330 ml) može obezbediti do 1/3 preporučenog dnevnog unosa omega‑3, što može pomoći u zaštiti kostiju i mišića tokom boravka u mikrogravitaciji. Istraživači iz Australije i Ujedinjenog Kraljevstva planiraju testove ukusa u mikrogravitaciji i provere stabilnosti proizvoda pri dužim letovima.
„Prljava soda“ u svemiru: Prilagodljiva omega‑3 napitka koja bi mogla pomoći astronautima
NASA's Artemis II moon rocket lifts off from the Kennedy Space Center's Launch Pad 39-B Wednesday, April 1, 2026, in Cape Canaveral, Fla. | Chris O'Meara, Associated Press
Nije tajna da su napici poznati kao 'dirty soda' postali pop-kulturni fenomen u SAD, ali nova studija ide korak dalje: naučnici rade na prilagodljivim, nutritivnim napitcima koje bi mogli koristiti astronauti tokom svemirskih misija.
Rad objavljen u časopisu ACS Food Science & Technology opisuje razvoj šest receptura koje kombinuju kokosove masnoće, emulgatore, voćne kiseline, šećer, arome i riblje ulje bogato omega‑3 masnim kiselinama. Rezultujuće mešavine su emulzije slične onima u limunadama i sodama, s ukusom koji su istraživači opisali kao 'ravnu sodu bez karbonacije'.
Kako funkcionišu napitci
Astronautima bi bila ponuđena tri 'cvetna i citrusna' ukusa, svaki u dve razine slatkoće, što omogućava visok stepen prilagodljivosti ukusa. Prema saopštenju Američkog hemijskog društva, porcija od 11 tečnih unci (330 ml) može sadržati do jedne trećine preporučenog dnevnog unosa omega‑3 masnih kiselina.
Zašto je to važno za svemirske misije
Trenutna ishrana astronauta oslanja se pretežno na suvu, dugotrajnu hranu koja može postati monotona i manjkava po pitanju nekih nutrijenata. U mikrogravitaciji dolazi do gubitka koštane mase i smanjenja mišićne gustine, a omega‑3 masne kiseline mogu pomoći u ublažavanju tih efekata: istraživači navode da omega‑3 doprinosi formiranju kostiju i može pružiti zaštitu od svemirskog zračenja.
Lead autorka Svenja Schmidt izjavila je da omega‑3 'pomažu u zaštiti od svemirskog zračenja i povećavaju stopu formiranja kostiju'.
Sledeći koraci
Tim iz Australije i Ujedinjenog Kraljevstva planira da testira kako napici deluju i kako im se menja ukus u mikrogravitaciji u odnosu na Zemljinu gravitaciju, kao i da ispita njihovu stabilnost tokom dugotrajnog putovanja. Volker Hessel je rekao da je za tim 'vizionarska privilegija' da doprinese zdravlju astronauta.
Napomena o trendu: Iako inspirisani popularnim trendom 'dirty soda' na Zemlji (koji su mediji povezali s promenama u potrošnji alkohola), cilj istraživanja nije promocija zaslađenih pića, već korišćenje prihvatljivih senzorskih formata za unošenje važnih nutrijenata i raznolikosti u svemirskoj ishrani.
Pomozite nam da budemo bolji.
