U Teheranu se sve češće javno prikazuje oružje — od Kalashnikov pušaka do projektila — dok vlada poziva građane u dobrovoljno krilo nazvano "Janfada". Zvaničnici tvrde da se prijavilo preko 30 miliona ljudi, ali ta brojka nije nezavisno potvrđena. Kritičari i organizacije za ljudska prava upozoravaju na opasnost naoružavanja mladih i površne obuke, dok demonstracije služe i kao unutrašnja i spoljašnja poruka moći.
Oružje Na Ulicama Teherana: Javne Demonstracije, Pozivi Na "Janfadu" I Strah Od Sukoba
A group of girls stand beside a "Khaybar-buster" missile during a mass wedding ceremony for couples participating in the "Janfada" ("Sacrifice for Iran") pro-government campaign in Tehran, Iran, Monday, May 18, 2026. (AP Photo/Vahid Salemi)(AP Photo/Vahid Salemi)
U Teheranu sve češće javno izlažu oružje — od sklopivih Kalashnikov pušaka do balističkih projektila — u znak pokazivanja snage dok raste strah od mogućeg sukoba sa SAD. Demonstracije, televizijske poruke i dobrovoljni obučni kursevi namenjeni su i unutrašnjoj publici i međunarodnim posmatračima, dok se vlast pokušava predstaviti spremnom za odbranu.
Šta se dešava
Parade kroz prestonicu često uključuju vojna vozila i montirane sovjetske mitraljeze, a na nekim masovnim skupovima čak su bili vidljivi i projektili. Državni mediji i zvaničnici intenzivno promovišu pozive da se građani prijave u tzv. "Janfadu" — pokret koji vlast opisuje kao grupu volontera spremnih da žrtvuju život za odbranu zemlje.
Poruke režima i moguće motive
Vlasti i prorежimski mediji predstave ove demonstracije kao odgovor na pretnje spolja, navodeći izjave američkih zvaničnika i strah od potencijalnih akcija protiv iranskih nuklearnih kapaciteta. Istovremeno, prikazi oružja služe i kao poruka ojačavanju pozicija tvrdolinijaša, podizanju morala pristalica i potencijalnom odvraćanju unutrašnjih protesta.
Kritike, bezbednost i uticaj na društvo
Organizacije za ljudska prava i istaknuti kritičari, uključujući Nobelovku Shirin Ebadi, osudili su javno naoružavanje, naročito uključivanje maloljetnih lica. Amnesty International je upozorio na prakse koje podsećaju na slanje dece na kontrolne punktove, što je kvalifikovao kao zabrinjavajući prekršaj. U pojedinim obukama evidentirane su ozbiljne bezbednosne propuste — poput nehotičnog usmeravanja cevi prema drugim prisutnima — što ukazuje na površnu ili nedovoljnu obuku.
People take pictures during a mass wedding ceremony for couples participating in the "Janfada" ("Sacrifice for Iran") government campaign in Tehran, Iran, Monday, May 18, 2026. (AP Photo/Vahid Salemi)(AP Photo/Vahid Salemi)
Podaci i kontekst
Vladini izvori tvrde da se više od 30 miliona ljudi prijavilo za "Janfadu" putem onlajn formulara ili na javnim skupovima; ta brojka nije nezavisno potvrđena. Analitičari napominju da nema znakova masovne naoružane mobilizacije u stilu one koja se desila u Ukrajini pre ruske invazije 2022. godine, ali nagomilavanje oružanih prikaza u glavnom gradu signalizira porast tenzija u vreme ekonomske krize i društvene neizvesnosti.
"Ovo je neophodno da se svi naši ljudi obuče jer smo danas u ratnoj situaciji," rekao je jedan učesnik obuke, ilustrativno pokazujući retoriku koja prati ove javne demonstracije.
Ove javne aktivnosti imaju višestruku funkciju: demonstracija spoljne snage i otpornosti, unutrašnje političko učvršćivanje tvrdih linija, i potencijalni mehanizam zastrašivanja za one koji razmišljaju o novim protestima protiv režima. Dok se situacija razvija, ostaje nejasno hoće li prijave za "Janfadu" prerasti u stvarnu, opsežnu mobilizaciju.
___
Izveštaj su pripremili novinari Associated Press-a iz regiona, uz doprinose iz Teherana.
Pomozite nam da budemo bolji.
