Kina je poslala veštačke modele ljudskih embriona na svemirsku stanicu Tiangong u okviru misije Tianzhou‑10 kako bi ispitala uticaj mikrogravitacije i kosmičkog zračenja na rani ljudski razvoj. Dva modela (peri‑implantacioni i peri‑gastrulacioni) predstaviće faze između 14–21 dana i uzorke će pustiti da rastu pet dana pre zamrzavanja i povratka na Zemlju. Paralelni uzorci na Zemlji služe kao kontrola, a rezultati bi mogli pomoći u proceni rizika za reprodukciju i dugotrajni boravak ljudi u svemiru.
Kina Poslala „Veštačke Ljudske Embrione“ u Svemir — Ispituju Uticaj Mikrogravitacije i Zračenja
"Human artificial embryos" have been sent into space for the first time. The ground-breaking structures, made from living stem cells, arrived on China's Tiangong space station on May 11 and will soon return to Earth. | Credit: Main: CNSA; insert: Jim Dyson via Getty Images
Kina je postala prva država koja je poslala takozvane "veštačke ljudske embrione" na svoju svemirsku stanicu Tiangong u okviru teretne misije Tianzhou-10, sa ciljem da ispita kako mikrogravitacija i kosmičko zračenje utiču na rani ljudski razvoj. Rezultati mogu imati važne implikacije za planiranje dugoročnog boravka i eventualnog naseljavanja Meseca i Marsa.
Detalji misije
Strukture nalik embrionima, napravljene od ljudskih matičnih ćelija, dopremljene su na Tiangong u ranim satima 11. maja kao deo Tianzhou-10 misije, koja je istovremeno dostavila oko 7 tona (6,3 metričke tone) tereta — uključujući hranu, gorivo, svemirska odela i druge eksperimente. Teretni brod Tianzhou-10 poleteo je sa lansirne rampe Wenchang 10. maja; izveštaj o lansiranju objavio je sajt Space.com.
Šta su "veštački embrioni"?
Radi se o embrionima‑modelima sastavljenim od ljudskih pluripotentnih matičnih ćelija koje se dele i organizuju kao u veoma ranom stadijumu razvoja, ali prema tvrdnjama istraživača nisu sposobne da se razviju u fetus ili bebu. Zbog toga se smatraju prihvatljivijim za eksperimente koji istražuju rane faze ljudskog embrionalnog razvoja.
The Tianzhou-10 mission delivered more than 200 individual items to the Tiangong Space Station, according to Space.com. | Credit: CMSEO
"Ovo nije pravi ljudski embrion i nema sposobnost da se razvije u individuu," rekao je Leqian Yu iz Instituta za zoologiju Kineske akademije nauka (CAS), koji vodi eksperiment. "Međutim, može poslužiti kao model za proučavanje ranog ljudskog razvoja."
Modeli i protokol eksperimenta
Korišćena su dva modela koji predstavljaju faze razvoja između približno 14. i 21. dana nakon oplođenja: peri‑implantacioni (stadij pričvršćivanja za zid materice) i peri‑gastrulacioni (stadij kada se pojedinačni sloj ćelija reorganizuje u više slojeva koji će formirati različite tkivne tipove). Plan je da uzorci rastu pet dana u svemiru, nakon čega će biti zamrznuti i vraćeni na Zemlju radi detaljne analize. Istovremeno, identični uzorci uzgojeni i zamrznuti na Zemlji služe kao kontrolna grupa.
Dodatni eksperimenti
Na istoj misiji lansirani su i slični eksperimenti sa embrionima zebrica i miševa, što omogućava poređenje efekata svemirskog okruženja na različite vrste i modele razvoja.
Zašto je ovo važno?
The Tianzhou-10 cargo spacecraft lifted off from China's Wenchang Space Launch Site on board a Long March 7 rocket on May 10. | Credit: Luo Yunfei/China News Service/VCG via Getty Images
Razumevanje uticaja mikrogravitacije i kosmičkog zračenja na veoma rane faze razvoja ključno je za procenu rizika koji bi reprodukcija u svemiru nosila. Problemi koji su već identifikovani u prethodnim istraživanjima uključuju moguće oštećenje od zračenja, dezorijentaciju spermatozoida u mikrogravitaciji i ubrzano starenje matičnih ćelija u svemirskim uslovima.
Etika i ograničenja
Istraživači naglašavaju da su poslati modeli dizajnirani upravo da izbegnu etičke probleme vezane za upotrebu sposobnih ljudskih embriona, ali eksperimenti i dalje izazivaju etičke i regulatorne rasprave u međunarodnoj naučnoj zajednici. Rezultati će biti važni za donošenje budućih smernica o biomedicinskim eksperimentima u svemiru i o zdravstvenim rizicima pri dugotrajnim boravcima van Zemlje.
Šta možemo očekivati
Naučnici će porediti uzorke iz svemira i sa Zemlje kako bi identifikovali ključne faktore koji utiču na rani embrionalni rast u svemirskom okruženju. Ti nalazi mogu uticati na planiranje života i reprodukcije u budućim svemirskim stanicama ili kolonijama, ali i na bezbednosne smernice za svemirski turizam i dugoročne misije.
Izvori: Saopštenje Kineske akademije nauka (CAS), izveštaji misije Tianzhou‑10 i izveštaj Space.com.
Pomozite nam da budemo bolji.
