DARPA je objavila da je demonstrator RSGS spreman za lansiranje 2026. Misija će koristiti visoko spretni robotski servisni komplet za dopunjavanje goriva, nadogradnje, inspekcije i rešavanje anomalija u geosinhronoj orbiti (~35.786 km). Planirano je da letelica stigne do GEO posle ~10 meseci i započne operacije 2027. Uz partnere poput NASA i U.S. Naval Research Laboratory, cilj je produženje veka GEO satelita i veća održivost svemirske infrastrukture.
DARPA Spremna Za Lansiranje RSGS 2026: Robotski Servis Satelita U Geosinhronoj Orbiti
DARPA's Robotic Servicing of Geosynchronous Satellites (RSGS) payload resides in the cryogenic thermal vacuum chamber at the U.S. Naval Research Laboratory’s Naval Center for Space Technology in Washington, D.C., on Oct. 8, 2024. . | Credit: U.S. Navy | Sarah Peterson
DARPA je potvrdila da je demonstrator Robotic Servicing of Geosynchronous Satellites (RSGS) spreman za lansiranje tokom 2026. godine. Cilj misije je prvi put izvođenje kompleksnog robotskog servisiranja na velikim udaljenostima od Zemlje — u geosinhronoj orbiti (GEO), na oko 35.786 km visine.
U srcu misije nalazi se, kako navodi agencija, visoko spretni robotski servisni komplet dizajniran za više tipova zadataka: dopunjavanje goriva, nadgradnju korisnog tereta, detaljne inspekcije, rešavanje anomalija i premještanje satelita. Takav sistem omogućava produženje radnog veka skupih GEO satelita i doprinosi smanjenju rizika od stvaranja dodatnog svemirskog otpada.
The fully integrated Mission Robotic Vehicle (MRV), featuring DARPA's highly dexterous robotic payload mated to SpaceLogistics' spacecraft based on its flight-proven Mission Extension Vehicle, undergoes final preparations ahead of its upcoming launch in 2026. | Credit: Northrop Grumman
RSGS je prvobitno najavljen 2017. i tokom razvoja je suočen s kašnjenjima: prvobitni izvođač (tada Maxar) se povukao 2019., a potom su globalne poteškoće u lancima snabdevanja zbog pandemije dodatno odložile radove. Noviji glavni izvođač projekta je SpaceLogistics, podružnica Northrop Grumman, koja je sarađivala s DARPA na integraciji korisnog opterećenja.
Prema najavama, letelica će koristiti električni pogon i očekuje se da će do GEO stići nakon približno deset meseci putovanja, pa bi aktivne servisne operacije mogle započeti 2027. godine. Među partnerima na programu nalaze se NASA i U.S. Naval Research Laboratory.
Possible missions that will be demonstrated by RSGS technology once in GEO. | Credit: DARPA
Zašto je ovo važno?
Geosinhroni sateliti predstavljaju naročito vrednu i osetljivu infrastrukturu: lansiranje i izrada jednog GEO satelita koštaju stotine miliona dolara, a njihova tipična nominalna životna doba je oko 15 godina. Bez mogućnosti servisiranja u orbiti, operateri moraju da projektuju satelite s redundantnim sistemima i većim zalihama goriva, što podiže težinu i cenu. RSGS ima za cilj da promeni taj model — omogućavajući nadogradnje i popravke koje bi produžile korisni život satelita i učinile svemirske operacije održivijim.
Program se takođe suočava s konkurencijom u privatnom sektoru: kompanije poput Astroscale i Thales Alenia Space razvijaju sopstvena rešenja za servisiranje i uklanjanje svemirskog otpada. DARPA ističe da RSGS ne samo da teži tehničkoj izvodljivosti, već i promeni paradigme upravljanja svemirskom infrastrukturom — sa jednokratnih na održive i nadogradive platforme.
Šta očekivati dalje
Ako lansiranje bude izvedeno prema planu, sledeći koraci su dolazak do GEO, detaljna kalibracija robotskih sistema i početak demonstracija ključnoih zadataka na ciljanim satelitima. Uspeh bi mogao otvoriti put za komercijalne usluge u GEO koje bi nudile refueling, zamenu korisnog tereta i dugoročno održavanje svemirskih sistema.
"Prelazak sa paradigme jednokratnih svemirskih objekata na model održivih, nadogradivih i otpornijih satelita može fundamentalno promeniti svemirske operacije", navodi DARPA u saopštenju.
RSGS predstavlja značajan korak ka održivijoj budućnosti u svemiru — ali i test sposobnosti korisnih, bezbednih i ekonomičnih servisa na velikim udaljenostima od Zemlje.
Pomozite nam da budemo bolji.
