Nova studija pokazuje da makrofagi u jetri i slezeni golubova akumuliraju gvožđe i pokazuju magnetna svojstva koja pomažu pri navigaciji. Uklanjanje tih ćelija ometa povratak golubova kući u oblačnim uslovima, dok Sunce i dalje pruža alternativan orijentir. Nalazi sugerišu vezu između imunoloških ćelija i nervnih vlakana kao potencijalnog puta prenosa magnetnih signala.
Golubovi 'čitaju' magnetno polje jetrom: makrofagi u jetri ključ navigacije
Homing pigeon being released by scientist (Christian Ziegler/ Max Planck Institute of Animal Behavior)
Nova studija sugeriše da golubovi pismonoše svoju izvanrednu sposobnost vraćanja kući duguju ne samo očima ili mozgu, već i specijalizovanim imunološkim ćelijama u jetri i slezeni.
Šta su naučnici otkrili
Naučnici su utvrdili da makrofagi — imunološke ćelije koje razlažu stare crvene krvne ćelije — akumuliraju gvožđe i tako stiču magnetna svojstva. Među ispitivanim tkivima, jetra je imala najveću koncentraciju gvožđa i najjači magnetni odgovor, a dalja ispitivanja su pokazala da su upravo jetreni makrofagi glavni izvor tih osobina.
Homing pigeon being released by scientist (Christian Ziegler/ Max Planck Institute of Animal Behavior)
Eksperiment i njegovi rezultati
U eksperimentu objavljenom u časopisu Science, istraživači su uklonili makrofage iz jetre golubova obučenih da se vraćaju iz udaljenosti većih od 20 km. Ptica bez tih ćelija imala je značajne probleme sa orijentacijom u oblačnim uslovima kada Sunce nije bilo vidljivo, dok se u vedrim uslovima i dalje uspešno vraćala kući. To ukazuje da golubovi kombinuju magnetne informacije sa solarnim tragovima pri navigaciji.
„Ono što izgleda kao 'osećaj iz creva' u navigaciji ptica može zapravo imati fizičku osnovu,“ rekao je Martin Wikelski iz Max Planck Institute of Animal Behaviour.
Mogući put prenosa signala
Koristeći naprednu mikroskopiju, istraživači su otkrili da su gvožđem bogati makrofagi često u blizini nervnih vlakana. To daje osnovanu pretpostavku o mogućem putu kojim bi magnetna informacija mogla biti preneta iz jetre do nervnog sistema i na kraju do mozga.
Pigeon liver tissue, depicting iron-containing macrophages (blue) (Lisowski et al. (2026) Science)
Šira značenja i oprez
Otkrivanje potencijalne uloge imunoloških ćelija u magnetorecepciji može promeniti dosadašnje teorije o navigaciji ptica i podstaći nove interdisciplinarne studije iz oblasti imunologije, fizike i ponašanja životinja. Ipak, naučnici naglašavaju potrebu za dodatnim eksperimentima i nezavisnim replikacijama pre nego što se iznesu konačni zaključci.
Studija: Objavljeno u časopisu Science; istraživanje potpisuju timovi iz nekoliko instituta, uključujući Max Planck Institute of Animal Behaviour.
Pomozite nam da budemo bolji.
