Studija Univerziteta Kalifornije otkriva specijalizovane graditeljice kraljičinih ćelija koje prave poseban, hemijski aktivan vosak i greju mlade matice. Komore i temperatura u kojima se larve razvijaju utiču na preživljavanje i veličinu odraslih matica. Matice iz ovakvih kraljičinih ćelija sazrevaju brže (oko 16 dana) nego radilice, a isti mehanizam je potvrđen kod azijskih i evropskih pčela.
Pčelinji 'Kraljevski Sud': Kako 'Graditeljice Kraljičinih Ćelija' Grade Vosak i Greju Matice
A hatching queen is surrounded by royal guards - Markus Imhoof/More than Honey
Naučno istraživanje Univerziteta Kalifornije otkriva da u košnici postoji specijalizovana grupa radilica — nazvane „graditeljice kraljičinih ćelija“ — koje prave posebne, hemijski aktivne komore i održavaju višu temperaturu dok neguju buduću maticu. Ovaj proces podseća na pravljenje prave "kraljevske palate" za novu vladaricu pčelinje zajednice.
Šta su kraljičine ćelije i ko ih gradi?
Kada koloniji treba nova matica, radilice biraju mladunče ženke staro oko jedan do tri dana i preuređuju obične heksagonalne ćelije u velike, viseće, orašaste komore—kraljičine ćelije. Istraživanje otkriva da su te ćelije građene od specijalizovanog voska sa jedinstvenim fizičkim i hemijskim svojstvima, a ne od istog voska koji koriste za odgajanje radilica.
Kako su istraživači to utvrdili?
Tim sa Univerziteta Kalifornije upotrebio je termalno snimanje, praćenje ponašanja, analize materijala i hemijske testove. Upoređivali su razvoj larvi u ćelijama od kraljičinog voska i u ćelijama od običnog voska radilica. Rezultat: larve podignute u radiličinom vosku imale su veću smrtnost i razvijale su se u manje matice, čak i pri istoj ishrani.
The ‘queen cell builder’ is responsible for constructing a warm and moist ‘royal crib’ - Markus Imhoof/More than Honey
"Možete to zamisliti kao nešto nalik Bakingemskoj palati," rekao je prof. Boris Baer, entomolog i direktor Centra za integrativna istraživanja pčela na Univerzitetu Kalifornije. "Postoji posvećena grupa pčela fokusirana na podizanje kraljice — i ako to ne izvedu kako treba, kolonija ne može da se razmnožava."
Toplota i brz razvoj
Istraživanje je otkrilo i da su graditeljice kraljičinih ćelija obično mlađe radilice koje tokom negovanja održavaju višu telesnu temperaturu. Ta dodatna toplota ubrzava razvoj: matice sazrevaju za oko 16 dana, naspram oko 21 dan koliko je potrebno radilici, što je ključna prednost kada koloniji hitno treba nova matica.
Značaj otkrića
Autori rada smatraju da kraljičine ćelije funkcionišu kao "projektovana bioaktivna mikrookolina" koja aktivno utiče na rast i preživljavanje buduće matice, a ne samo kao pasivan kontejner. Isti obrasci ponašanja uočeni su i kod azijskih i kod evropskih pčela, što sugeriše da je ovaj mehanizam duboko ukorenjen u evoluciji pčela.
Rad je objavljen u časopisu Nature.
Pomozite nam da budemo bolji.
