Radnici na gasovodu 2011. slučajno su kod Gessela u Nemačkoj otkrili jednu od najvećih praistorijskih zlatnih riznica u Evropi: 117 predmeta ukupne težine preko 1,68 kg, datovanih oko 1300. p.n.e. Predmeti, među kojima je i retka puna zlatna fibula (~16 cm), bili su složeni u laneni džak i zakopani sa šest bronzanih igala. Novi istraživački projekat iz 2026. pokušaće da utvrdi poreklo zlata i razloge zakopavanja.
Radnici Na Gasovodu Otkrili Jednu Od Najvećih Praistorijskih Zlatnih Riznica U Evropi Kod Gessela
Photo Credit: M. Strohmeyer, Landesmuseum Hannover
Kad pomislimo na zlatni plen, pred očima su muzejske vitrine ili kraljevske kolekcije — ali jedna od najvećih zlatnih gomila iz praistorijske Evrope otkrivena je na mnogo manje glamuroznom mestu: trasa gasovoda na severu Nemačke.
Pronalazak: U aprilu 2011. radnici na izgradnji gasovoda slučajno su iskopali praistorijski depozit blizu sela Gessel, nedaleko od Sykea, prenosi Live Science. Predmeti su, prema procenama arheologa, bili zakopani više od 3.300 godina.
Šta je nađeno
U riznici je pronađeno ukupno 117 zlatnih predmeta ukupne težine preko 3,7 funti (≈1,68 kg). Kolekcija uključuje gusto složene spiralne prstenove i lance, velike narukvice, uvijene armo-ručne obruče i posebno zapaženu dekorativnu fibulu.
Fibula je prvobitno bila duga oko 6,3 inča (≈16 cm); pre zakopavanja bila je savijena, a igla uklonjena. Površina fibule ukrašena je motivom koji istraživači opisuju kao "ladder-band", zajedno sa uzdignutim solarnim simbolima i utisnutim koncentričnim krugovima.
Značaj i tumačenja
Stručnjaci smatraju da su mnogi spiralni komadi verovatno služili kao oblik novca u bronzanom dobu, a ne isključivo kao nakit. Preistorijska arheološkinja Babette Ludowici ukazala je da su spiralni delovi načinjeni od recikliranog zlata, što govori o razvijenim postupcima prerade i ponovne upotrebe metala u to vreme.
Arheolog Stefan Winghart ističe da je gomila izgleda namerno sakupljena i uredno složena, a ne nasumično odbačena — neki predmeti su bili savijeni pre zakopavanja, što može ukazivati na ritualne ili sigurnosne motive.
Provenijencija i dalja istraživanja
Rane analize sugerisale su da zlato može poticati iz udaljenijih oblasti, čak i Centralne Azije. Zbog toga je najavljen novi istraživački projekat za 2026. koji će pokušati da preciznije odredi poreklo metala, identifikuje mogućeg vlasnika i rasvetli razloge zakopavanja.
Prema studiji iz 2012. godine, u Centralnoj Evropi nije pronađena nijedna druga antička fibula napravljena od pune zlatne legure, što dodatno povećava važnost ovog nalaza.
Gde su predmeti sada
Kolekcija je izložena u muzeju Forum Gesseler Goldhort i predstavlja dragocen izvor podataka o trgovačkim mrežama, metalurškim tehnikama i ekonomskim praksama bronzanog doba.
Ovaj slučaj podseća da moderni infrastrukturni radovi često razotkriju fragmente daleke prošlosti koji bi inače ostali skriveni vekovima.
Pomozite nam da budemo bolji.
