Arheološka iskopavanja u Ihnasyi al‑Madinah (Herakleopolis) otkrila su značajne nalaze: kartuš faraona Senusreta III, drugi kartuš posvećen lokalnom obliku boga Osirisa, ruševine rimske bazilike pretvorene u crkvu i ostatke dorijskog hrama. Pronađena je i mermerna glava Afrodite, kao i kalupi za kovanje novca iz rimskog perioda. U Heliopolisu je otkriven skoro potpun egipatski pogrebni set koji pruža dodatne informacije o svakodnevnom i pogrebnom životu u antičko doba.
Veliko arheološko otkriće u Herakleopolisu: Kartuš Senusreta III, mermerna Afrodite i rimska bazilika
Marble head belonging to a statue of the Greek goddess Aphrodite and an ancient Egyptian cartouche discovered at Egypt
Arheolozi su tokom iskopavanja u Ihnasyi al-Madinah (Herakleopolis), na levoj obali Nila, otkrili bogat skup nalaza iz egipatske, grčke i rimske epohe, saopštilo je Egipatsko ministarstvo turizma i antičkih spomenika.
Ključni nalazi
Kartuši i natpisi: Među važnim predmetima nalaze se kartuš sa reljefnim natpisom koji sadrži tronovo i rodno ime faraona Senusreta III (prenomen i nomen), kao i drugi kartuš sa imenom Osir‑Naref — lokalnim prikazom boga Osirisa koji je bio široko štovan u regionu.
Rimska bazilika i dorijski hram: Otkrivene su ruševine rimske bazilike koja je u ptolemajsko doba služila kao javna građevina, a kasnije je adaptirana u ranohrišćansku crkvu. U blizini su nađeni ostaci dorijskog hrama datovanog u 6. vek, od čijih su kamenih blokova neki ponovo upotrebljeni u temeljima i nosećim stubovima bazilike.
Početna ispitivanja pokazuju da su blokovi u bazilici postavljeni na naizgled nepravilni način kako bi preuzeli težinu stubova, od kojih su neki procenjeni na oko 45 tona. Tri stuba su ostala u originalnom položaju.
Skulpture i radionice: Pronađena je mermerna glava koja pripada statui grčke boginje Afrodite — sa karakterističnim crticama lica i kovrdžavom kosom u klasičnom stilu. Takođe su evidentirane zidne statue i ostaci kalupa (gipsanih i od opeke) koji su korišćeni za kovanje novca u rimskom periodu.
Cartouche bearing the name of Osir-Naref, a local form of the Egyptian god of the dead, Osiris, found at Egypt's Heracleopolis, June 5, 2026. (credit: EGYPTIAN TOURISM AND ANTIQUITIES MINISTRY)
Arheološki kontekst i značaj
Hisham El‑Leithy, generalni sekretar Vrhovnog saveta za antičke spomenike, istakao je da kartuš Senusreta III potvrđuje važan sakralni i administrativni status grada tokom Srednjeg kraljevstva. Dr. Sami Dardiri naglašava da nalazi iz rimskog perioda ukazuju na kontinuitet kulturne i ekonomske prosperiteta lokaliteta.
Mohamed Abdel‑Badie je objasnio da ponovna upotreba kamenih elemenata iz hrama u konstrukciji bazilike ilustruje kako su različite epohe preklapale materijalnu kulturu na mestu.
Povezan nalaz u Heliopolisu
U istom saopštenju ministarstva navedeno je da je u Panhesijevoj grobnici unutar ruševina starog Heliopolisa pronađen skoro potpun egipatski pogrebni set. Set je bio ispod glinenog groba sa ljudskim ostacima i uključuje bakarno ogledalce, dva alabastera sudova za kohal sa poklopcima (sa tragovima kohala) i treći sud izrađen od crnog opsidijana.
Heliopolis, jedan od najstarijih centara starog Egipta, bio je glavni kultni centar posvećen bogu Sunca Ra, o čemu svedoči i obelisk Al‑Masalla iz Hrama Ra‑Atuma, prvobitno podignut za vreme Senusreta I iz 12. dinastije.
Dalji radovi
Arheolozi trenutno nastavljaju proučavanje nalaza kako bi precizirali datacije i kontekst svakog predmeta. Ministar turizma i antičkih spomenika Sherif Fathy ocenio je da otkrića dodatno potvrđuju veliku istorijsku i kulturnu vrednost regiona Ihnasya al‑Madinah.
Zaključak: Nalazi u Herakleopolisu osvetljavaju višeslojnu istoriju mesta — od egipatskog srednjeg kraljevstva, preko helenističkih i rimskih uticaja, do ranih hrišćanskih preinačenja prostora.
Pomozite nam da budemo bolji.
