Kina je u poslednjoj deceniji izgradila 35 razarača Tip 052D i 8 Tip 055, ukupno 43 razarača. Pri trenutnom tempu proizvodnje, mogla bi prestići SAD po broju razarača, dok već sada vodi po ukupnom broju ratnih brodova (234 naspram 219). Kineska prednost je zasnovana na masovnoj proizvodnji i velikoj komercijalnoj brodogradnji, ali SAD zadržavaju važnu tehnološku i operativnu prednost, posebno u avijaciji i nuklearnim podmornicama.
Kina Brzo Širi Flotu: Razarači Bi Uskoro Mogle Preći Broj SAD
A Chinese Type 052D destroyer at a port in Helsinki, Finland - Karis48/Getty Images
Za skoro jedan vek, Mornarica Sjedinjenih Država držala je tehnološku i operativnu prednost nad većinom svetskih mornarica. Međutim, brzo širenje kineske mornarice i intenzivna proizvodnja razarača nameću novu realnost u pomorskom odnosu snaga.
Brojke i tipovi brodova
Javno dostupni podaci pokazuju da je tokom poslednjih 10 godina Kina izgradila 35 razarača Tip 052D i 8 razarača Tip 055, odnosno ukupno 43 razarača. U istom periodu, SAD su uvele u sastav oko 18–20 Arleigh Burke razarača. Ako se trenutni tempo proizvodnje održi, Kina bi mogla prestići SAD po ukupnom broju razarača.
Two U.S. Navy Arleigh Burke class destroyers docked in Japan - viper-zero/Shutterstock
Ukupna veličina flote i planovi
Prema raspoloživim procenama, kineska mornarica trenutno upravlja sa oko 234 ratna broda, dok je američka flota procenjena na približno 219 brodova. Neke projekcije navode da bi Kina mogla imati do 425 plovila do 2030. godine, što bi znatno uvećalo prostor za operacije i sposobnost apsorpcije gubitaka.
Industrijska osnova: komercijalna i vojna brodogradnja
Kineska sposobnost masovne proizvodnje povezana je sa najvećom svetskom komercijalnom brodogradnjom. Najveća brodograđevna grupa, CSSC, proizvodi i komercijalne i ratne brodove, često u istim ili susednim pogonima. Sistem je delimično netransparentan, a veze između pojedinih brodogradilišta i vojske variraju, što otežava precizne procene spoljnim analitičarima.
A U.S. Carrier Strike Group at sea - Stocktrek Images/Getty Images
Strategijske implikacije: broj naspram kvaliteta
Tradicionalno uverenje američkih planera je bilo da pojedinačni kineski razarači nisu superiorni u odnosu na američke pandanima. Ipak, masovna proizvodnja menja računicu: brojčana nadmoć omogućava veću sposobnost apsorpcije gubitaka i kontinuitet operacija u produženim sukobima. Simulacije i ratne igre su ukazale da bi veća flota mogla zadržati operativnu efikasnost čak i nakon znatnih gubitaka.
Primer iz vežbi: U jednoj simulaciji Kina je, navodno, izgubila preko 50 ratnih brodova, dok su američke snage pretrpele 7–20 gubitaka, ali je kineska flota zadržala sposobnost da nastavi borbu zahvaljujući većim rezervama brodova.
Gde SAD i dalje vode
I pored rasta kineskih kapaciteta, Sjedinjene Države zadržavaju ključne prednosti: bogato operativno iskustvo, globalnu mrežu baza, veliki broj nuklearnih podmornica i superiorne nosačke i avijacijske sposobnosti. U vazduhu SAD raspolažu širokom flotom borbenih aviona pete generacije (F-35, F-22) i strateškim stealth-bombarderima (B-2 i u razvoju B-21), dok su kineska rešenja poput Chengdu J-20 relativno nova i manje ispitana u borbenim uslovima.
Zaključak
Kina brzo napreduje ka tome da postane dominantna pomorska sila po broju plovila, što menja dinamiku globalne ravnoteže snaga. Ipak, tehnološka superiornost, iskustvo i strateške sposobnosti SAD ostaju značajna ograničenja za kinesku dominaciju. Buduća ravnoteža će zavisiti od brzine i kvaliteta proizvodnje, integracije tehnologija, obuke posada i geopolitičkih izbora.
Pomozite nam da budemo bolji.
