Arheolozi su na srednjovekovnoj luci Ajdab otkrili niz vodnih rezervoara i pratećih objekata koji ukazuju na razvijenu infrastrukturu luke blizu granice Egipta i Sudana. Glavni rezervoar dimenzija je oko 15,10 x 3,15 x 3,00 m, građen od peščara i korala i zaptiven krečnjakom. Nalazi keramike iz doba Fatimida i kineskog porculana potvrđuju međunarodnu trgovinsku ulogu luke. U Ihnasyi su pronađeni kartuši Senusreta III, ostaci rimske bazilike i dorijskog hrama, što osvetljava kontinuitet značaja tih lokaliteta kroz vekove.
Otkriveni Drevni Vodni Rezervoari i Arheološki Nalazi Na Luci Ajdab
Water reservoir found at the ancient Red Sea port site of Aydhab in Egypt, June 9, 2026. (photo credit: EGYPTIAN TOURISM AND ANTIQUITIES MINISTRY)
Arheološke istražne aktivnosti na srednjovekovnoj luci Ajdab, na zapadnoj obali Crvenog mora blizu granice Egipta i Sudana, otkrile su složenu mrežu vodnih rezervoara i pratećih objekata koja osvetljava značaj ove luke u istorijskoj trgovini i hodočašćima, saopštilo je Ministarstvo turizma i antikviteta Egipta krajem maja.
Nalazi na lokaciji Ajdab
Jedan od glavnih rezervoara ima približne dimenzije 15,10 x 3,15 x 3,00 m, prema rečima dr Zia Zahrana, šefa Sektora za islamsku, koptsku i jevrejsku arheologiju. Rezervoar je građen od peščara i lokalnog korala, a nakon izgradnje prekriven je slojem krečnjaka koji je služio kao zaptivač kako bi se sprečilo curenje i zadržala voda u bazenu. Slične konstrukcione metode pronađene su i kod drugih rezervoara južno od ove tačke.
Terenska ispitivanja otkrila su i temelje obližnjih stambenih objekata, stražarskih kula i servisnih pratećih objekata, što upućuje na postojanje integrisanog sistema upravljanja lukom. Prema Zahranu, to je ukazivalo na organizovanu infrastrukturu namenjenu potrebama hodočasnika i trgovaca koji su kroz vekove dolazili u Ajdab.
Chinese porcelain discovered at the ancient Red Sea port site in Egypt, June 9, 2026. (credit: EGYPTIAN TOURISM AND ANTIQUITIES MINISTRY)
U slojevima naslaga pronađeni su fragmenti keramike iz perioda Fatimidskog halifata (10–12. vek) kao i krhotine uvoznog kineskog porculana, što potvrđuje međunarodni karakter/trgovačku važnost luke.
Nalazi u Ihnasyi Al Madinah
Paralelno s tim iskopavanjima, egipatski arheolozi otkrili su i više artefakata iz egipatskog, grčkog i rimskog perioda u Ihnasyi Al Madinah, na levoj obali Nila. Među značajnijim nalazima su dva kartuša: jedan sa izdignutim natpisom trona i imena faraona Senusreta III (12. dinastija), što potvrđuje sveti i administrativni značaj grada tokom Srednjeg kraljevstva, i drugi s imenom Osir‑Naref — lokalnim oblikom boga Ozirisa.
Arheolozi su takođe istražili ostatke rimske bazilike koja je prvobitno služila kao javna zgrada u ptolemejskom periodu, a kasnije je pretvorena u ranu hrišćansku crkvu. Nalazi ukazuju da su delovi dorijskog hrama iz 6. veka iskorišćeni kao građevinski materijal pri podizanju temelja i nosećih stubova bazilike; tri stuba ostala su u izvornim položajima.
Značaj otkrića
Ministar turizma i antikviteta Sherif Fathy istakao je da otkriće potvrđuje visok nivo infrastrukture koju su posedovale drevne egipatske luke i njihovu ulogu u podršci trgovačkih tokova i hodočašća. Ministarstvo je takođe najavilo pojačano interesovanje za iskopavanja u pograničnim i udaljenijim regionima, zbog njihove velike istorijske i kulturne vrednosti.
Zaključak: Nalazi u Ajdabu i Ihnasyi dodatno obogaćuju znanje o pomorskoj trgovini, verskim centrima i urbanim transformacijama u severoistočnoj Africi tokom više istorijskih perioda.
Pomozite nam da budemo bolji.
