Istraživanje sa Baylor College of Medicine otkriva da hipokampus ljudi pod propofolom može obrađivati zvuk i govor u realnom vremenu. Studija na sedam pacijenata, uz snimanje pojedinačnih neurona neuropikselskim elektrodama, pokazala je diskriminaciju „odudarnog" tona i znakove prediktivnog kodiranja reči. Nalazi su intrigantni ali preliminarni — potreban je veći uzorak i ispitivanje drugih anestetika.
Mali deo mozga „sluša" i u stanju anestezije: hipokampus obrađuje zvuk i jezik
(Victor de Schwanberg/Science Photo Library/Getty Images)
Novo istraživanje tima sa Baylor College of Medicine pokazuje da hipokampus ljudi pod opštom anestezijom može obrađivati zvuke i jezik u realnom vremenu — pa čak i učiti da prepoznaje promene u zvuku. Rezultati, objavljeni u Nature, otvaraju pitanja o tome šta se tačno događa u „nesvesnom" mozgu tokom anestezije i koje bi praktične primene takva saznanja mogla imati.
YouTube Thumbnail
Kako je studija izvedena
Istraživanje je obuhvatilo sedam pacijenata koji su operisani zbog epilepsije i primili su propofol kao glavni anestetik. Naučnici su koristili napredne mikroelektrode poznate kao neuropixels da bi snimili aktivnost stotina pojedinačnih neurona u hipokampusu — strukturi duboko u mozgu važnoj za učenje i pamćenje.
The hippocampus (shown in yellow) and the position of the probe (in red). (Katlowitz et al.,Nature, 2026)
Glavni eksperimenti i rezultati
U prvom eksperimentu pacijentima su puštani ponavljajući tonovi koji su povremeno prekidani „odudarnim" zvukovima. Kod određenih neurona uočen je odgovor koji razlikuje te promene, a neki neuroni su tokom eksperimenta pokazali poboljšanje u prepoznavanju tih odudaranja.
Brain cell activity spiked when "oddball" sounds were played in a series of standard tones. These recordings are from a single unit (e) and averaged across a population of neurons from two patients (f).(Katlowitz et al.,Nature, 2026)
U drugom, složenijem eksperimentu, učesnicima su puštani isečci obrazovnih video-snimaka i pripovedačkih podkasta. Aktivnost hipokampusa dosledno je pokazivala obradu pristiglog jezika u realnom vremenu: neuronski odgovori ukazivali su na razvrstavanje imenica, glagola i prideva, a kod nekih neurona primećene su i aktivnosti koje liče na pokušaje predviđanja naredne reči — fenomen koji istraživači porede sa prediktivnim kodiranjem kakvo koriste generativni AI modeli.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
„Naši nalazi pokazuju da je mozak znatno aktivniji i sposobniji tokom nesvesti nego što smo mislili," kaže dr Sameer Sheth (Baylor College of Medicine). "Čak i kada su pacijenti potpuno anestezirani, njihovi mozgovi nastavljaju da analiziraju svet oko sebe."
Ograničenja i potrebna dalja istraživanja
Iako su rezultati intrigantni, studija ima važna ograničenja: uzorak je mali (samo sedam pacijenata) i svi su primali isti anestetik (propofol), pa se nalazi možda ne mogu generalizovati na druge vrste anestetika ili stanja kao što su san ili koma. Potrebna su veća ispitivanja sa različitim anesteticima i grupama učesnika da bi se potvrdili ovi efekti i razumela njihova praktična važnost.
Moguće praktične primene
Istraživači napominju da otkriće može imati buduće primene, na primer u razvoju govornih proteza ili tehnologija koje koriste preostale funkcije mozga kako bi se preusmerile mreže oštećene usled šloga ili povrede. Međutim, to su spekulativne mogućnosti koje zahtevaju mnogo dodatnih studija i etičke razrade.
Zaključak
Studija pokazuje da određeni delovi mozga mogu i pod anestezijom obrađivati kompleksne zvučne i jezičke informacije, ali je trenutni dokaz preliminaran. Potrebna su naredna istraživanja sa većim uzorcima i različitim uslovima kako bi se razjasnio značaj nalaza za razumevanje svesti i potencijalnu kliničku primenu.
Izvor: Baylor College of Medicine; rad objavljen u Nature.
Pomozite nam da budemo bolji.
