Ukrajina i evropski proizvođači sklapaju partnerstva za proizvodnju i unapređenje krstarećih raketa Flamingo (FP‑5) i Neptune. Diehl i MBDA ulaze u tehničku i industrijsku saradnju sa Fire Point i Luchom kako bi povećali proizvodnju i dodali napredne komponente. Flamingo navodno ima domet do ~3.000 km, dok varijante Neptune‑a dosežu od ~300 km do ~1.000 km. Projekti mogu brzo popuniti evropski deficit dalekodomnih udarnih sposobnosti, ali podstiču tehnička, politička i kontrolna pitanja.
Ukrajina pomaže Evropi da popuni prazninu u dalekodomnim raketama — Flamingo i Neptune u zajedničkoj proizvodnji
This photograph shows an FP-5 Flamingo cruise missile and a drone FP-1 from Ukrainian defence technology company Fire Point on display at Eurosatory, a land and airland defence and security trade fair, in Villepinte on the outskirts of Paris, on June 16, 2026.
Ukrajina se sve više profilira kao ključni partner evropske odbrambene industrije u razvoju i serijskoj proizvodnji kopnenih krstarećih raketa. Sporazumi između ukrajinskih firmi Fire Point i Luch s evropskim proizvođačima Diehl i MBDA otvaraju put da se ratom ispitane ukrajinske platforme Flamingo (FP‑5) i Neptune unaprede i proizvode u većim serijama za potrebe NATO saveznika.
Nova industrijska partnerstva
Diehl Defense je potvrdio planove za pokretanje proizvodnje Flamingo rakete u Nemačkoj i najavio dalje pregovore sa proizvođačem Fire Point. MBDA je, s druge strane, potpisala memorandum o razumevanju sa Luchom kako bi zajednički radili na porodici Neptune, uključujući projekat "Neptune 2" za dublje udarne sposobnosti. Obe inicijative kombinuju ukrajinsko iskustvo iz borbe sa evropskom industrijskom bazom i tehnološkim prednostima velikih proizvođača.
Tehnički profili raketa
Neptune: Izvorno razvijen kao protivbrodska raketa zasnovana na Kh‑35, Neptune je dobio kopnene verzije i varijante različitog dometa. Prema izveštajima, standardna protivbrodska verzija ima približno ~300 km dometa; kopnena verzija iz 2023. se dovodi u vezu sa dometom oko 360 km, dok je "Long Neptune" predstavljen s procenom dometa do oko 1.000 km. Kopnene varijante navodno koriste GPS‑podrškom asistiran INS i elektro‑optiku/IR umesto aktivnog radarskog tražioca.
Flamingo (FP‑5): Prijavljeni maksimalni domet do 3.000 km i bojeva glava od približno 1.000 kg čine Flamingo najvećom ukrajinskom krstarećom raketom opisanom u izvorima. Lansira se sa šina na prikolici i pogonjena je turbofan motorom AI‑25. Navedene karakteristike potiču iz ukrajinskih i otvorenih izvora; neke tvrdnje nisu nezavisno potvrđene.
Proizvodnja i skaliranje
Fire Point je izneo cilj da poveća serijsku proizvodnju Flamingo raketa do nivoa od najmanje sedam jedinica dnevno (oko 2.555 godišnje) do oktobra — cifra koja bi značajno povećala dostupnost ovakvog oružja. Učešće evropskih proizvođača moglo bi omogućiti dodatne proizvodne linije, strože kontrole kvaliteta i nadogradnje (tražioci, elektronika, lansirni sistemi).
Ograničenja i taktički aspekti
Obe platforme lete potzvučnom brzinom i, prema dostupnim informacijama, nemaju sofisticirane mere smanjenja radarskog i termičkog otiska. To ih čini ranjivim na suvremene protivvazdušne sisteme. Međutim, efektivnost se može povećati kombinovanjem raketnih salvi sa jeftinijim dronovima, mamcima i elektronskim dejstvima — pristup u kome Ukrajina ima značajno iskustvo.
Geostrateški kontekst i implikacije za Evropu
Evropske zemlje traže hitna rešenja za kopneno bazirane dalekodomne udarne sposobnosti dok sopstveni programi (npr. inicijative poput ELSA) neće biti operativni pre 2030. godine. Ovakve industrijske saradnje mogu brzo popuniti kapacitete NATO‑a, ali podižu i pitanja kontrole izvoza, političkih restrikcija upotrebe i rizika eskalacije prema Rusiji. Takođe, nadogradnje u EU (npr. unapređeni tražioci od Diehl‑a ili iskustvo MBDA‑e u serijskoj proizvodnji) mogle bi povećati preciznost i preživljavanje raketa.
Zaključak
Partnerstva između ukrajinskih i evropskih firmi predstavljaju kombinaciju ratom testiranih dizajna i industrijske sposobnosti za masovnu proizvodnju i tehnološki razvoj. Ako se projekti realizuju, mogu brzo povećati evropske kopnene udarne kapacitete i pružiti Ukrajini industrijsku podršku — uz dodatne tehničke i političke izazove koje će saveznici morati da reše.
Napomena: Mnogi podaci o dometima i performansama potiču iz javno dostupnih i operativnih izvora. Neki detalji, uključujući tačne performanse i obim proizvodnje, nisu nezavisno potvrđeni i mogu se menjati.
Visitors at the stand of Ukrainian defense technology company Fire Point during the Eurosatory defense and security trade fair, at the Paris-Nord Villepinte Exhibition Center in Villepinte, north of Paris on June 15, 2026.Photo by Guillaume BAPTISTE / AFP
German Defense Minister Boris Pistorius visits the command post of a Ukrainian Army combat and reconnaissance drone unit in Dnipro during a visit to Ukraine last month.Photo by Kay Nietfeld/picture alliance via Getty Images
The original configuration of the Neptune missile.Office of the President of Ukraine Volodymyr Zelensky
An official photo of the Long Neptune cruise missile.Government of Ukraine
The ‘bulged’ Neptune variant.Denys Shmyhal/Ukrainian Ministry of Defense
Launch of a Flamingo long-range cruise missile.via Ukrainska Pravda
Ukrainian Peklo ‘missile-drones.’Ukrinform/NurPhoto via Getty Images
An artist’s rendition of the Hrim-2 TEL, as offered for export by Ukraine, back in 2015.Ukroboronexport
A rendering of the FP-7 surface-to-surface ballistic missile.Fire Point
U.S. personnel unload a trailer-based launcher associated with the Typhon weapon system from a C-17A transport aircraft in the Philippines in 2024. The Typhon was to be deployed in Germany as part of a U.S. Army long-range fires battalion, the 2nd Multi-Domain Task Force (2MDTF).U.S. Army
Pomozite nam da budemo bolji.
