Oriv je vetropark sa 10 turbina na zapadu Ukrajine koji pokriva godišnju potrošnju oko 125.000 ljudi i otvoren je u septembru 2024. Kao primer brze izgradnje u ratu, pokazuje kako decentralizovana obnovljiva energija povećava otpornost mreže na više od 6.194 ruskih napada od 2022. Međutim, nakon razaranja oko 90% predratnog vetrokapaciteta i povratka oko 700 MW, neophodna su ulaganja u skladištenje energije (plan ~60 MW) i modernizaciju mreže da bi vetar mogao da pokriva i vršne potrebe.
Oriv: Vetroturbine koje jačaju otpornost ukrajinske mreže na ruske napade
The Oriv plant is exactly the kind of project that Ukraine hopes will Russia-proof its power grid (Marian PAVLYK)(Marian PAVLYK/AFP/AFP)
Vetroturbine Oriv vetroparka na zapadu Ukrajine brzo su podignute i dovoljno su snažne da pokriju godišnju potrošnju električne energije manjeg grada — primer koji Kijev koristi kako bi pokazao da decentralizovana obnovljiva energija može povećati otpornost mreže na sistemske napade.
Zašto su obnovljivi izvori važni tokom rata
Od 2022. talasi ruskih dronova i raketa ciljaju ukrajinsku energetsku infrastrukturu, ostavljajući milione bez struje u napadima koje Kijev i Međunarodni krivični sud karakterišu kao pokušaj demoralisanja stanovništva. Zbog toga Ukrajina ubrzano nastoji da smanji oslanjanje na zastarele termoelektrane i poveća udeo decentralizovanih izvora poput vetra i sunca.
Ministarstvo energetike navodi da diversifikacija treba da bude "kamen temeljac energetske otpornosti Ukrajine". Uz to, obnovljivi izvori su često teži za uništavanje jer su raštrkani po velikim površinama i relativno brže i jeftinije za ponovnu izgradnju.
Oriv — primer brze izgradnje tokom krize
Oriv vetropark, sa deset turbina, pokriva godišnju potrošnju približno 125.000 ljudi, prema proceni čeških investitora. Iako je projektovan pre rata, izgradnja je bila otežana zbog logističkih i osiguranosnih problema: strani prevoznici su se često pozivali na višu silu, pa je kompanija Eco-Optima morala da angažuje ukrajinske haulere koji su delove preuzimali na poljskoj granici i dovožili ih do gradilišta.
"To je neverovatna podrška energetskom sistemu u teškim vremenima," rekla je koordinatorka Greenpeace-a Marine Abramyan sa Oriva.
Skala razaranja i potreba za investicijama
Pre rata Ukrajina je imala oko 1,7 GW instaliranog vetra raspoređenog na 34 vetroparka; tokom invazije ruski napadi i okupacije juga i istoka uništili su približno 90% te snage. Do sada je vraćeno oko 700 MW vetroenergije, ali za punu zamenu uloga termika i nuklearki potrebna su značajna ulaganja u skladištenje energije.
Od početka invazije, Rusija je, prema podacima Ministarstva energetike, izvela najmanje 6.194 napada na energetske objekte. Ukrajina trenutno u velikoj meri zavisi od aktivnih nuklearnih kapaciteta za osnovno opterećenje, dok su termoelektrane koje pokrivaju vršne potrebe često oštećene.
Rešenja i dalje investicije
Za to da obnovljivi izvori pouzdano pokrivaju i vršne zahteve neophodna su skladišta energije i fleksibilnija mreža. Eco-Optima planira dodatak baterijskog sistema od oko 60 MW koji bi skladištio energiju i vraćao je u mrežu po potrebi. Stručnjaci ističu da je kombinacija decentralizovanih izvora, skladištenja i moderne mrežne infrastrukture ključ za otpornost.
"Ako jedna turbina bude pogođena dronom, ostale nastavljaju sa radom," napomenuo je Andriy Konechenkov, predsednik Ukrajinske asocijacije za vetar.
Zaključak
Oriv je simbol potencijala obnovljivih izvora da brzo i efektno doprinesu energetskoj otpornosti tokom rata, ali da bi vetar i sunce mogli da zamene oštećene termoelektrane i pokriju vršne potrebe, potrebno je značajno finansiranje u skladištenje energije i modernizaciju mreže.
Pomozite nam da budemo bolji.
