Nova studija u Nature pokazuje da su rani sojevi Yersinia pestis bili prisutni u ostacima lovaca‑sakupljača kod jezera Bajkal pre oko 5.500 godina. DNK iz zuba otkrila je bakteriju u 18 od 46 uzoraka (~40%). Nalazi ukazuju da su ti sojevi mogli biti vrlo smrtonosni i da su nosili jedinstveni superantigen, što menja dosadašnje razumevanje najranijih epidemija kuge.
Neočekivano otkriće: kuga je pogađala lovce‑sakupljače kod Bajkala pre 5.500 godina
Photo Credit: iStock
Nova genetska analiza zuba iz nekoliko grobalja pored jezera Bajkal baca novo svetlo na istoriju kuge: bolest je, prema najnovijoj studiji objavljenoj u Nature, ubijala zajednice lovaca‑sakupljača pre oko 5.500 godina.
Istraživači iz više zemalja izvukli su i sekvencirali DNK iz zubne pulpe 46 osoba sahranjenih u četiri groblja. U 18 od tih 46 uzoraka (oko 40%) pronađeni su rani sojevi bakterije Yersinia pestis, poznate kao uzročnik kuge.
Metodologija i dokazi: tim je kombinovao genetske podatke s radiokarbonskim datiranjem i arheološkim nalazima kako bi rekonstruisao tokove epidemija. U dva najveća groblja ustanovljen je neuobičajeno visok udeo dece i tinejdžera među umrlima, kao i grobne situacije koje ukazuju da su članovi istih porodica umirali u istom ili vrlo bliskom periodu.
Eske Willerslev (Univerzitet u Kopenhagenu / Kembridž): "Pitanje da li su najraniji oblici kuge bili blagi ili veoma opasni dugo je bilo predmet debate — naši nalazi pokazuju da su ti drevni sojevi već imali potencijal da budu smrtonosni."
Iako su ovi rani sojevi još pre pojave efikasnog prenosa putem buva i glodara, analizom genoma otkriven je jedinstveni superantigen — genski element povezan sa proizvodnjom toksina — koji nije prisutan u kasnijim istorijskim sojevima. To sugeriše da su alternativni mehanizmi patogenosti mogli izazivati teške kliničke slike i velike gubitke u populacijama bez gustih urbanih centara.
Šta ovo znači: rezultati menjaju dotadašnje predstave da su rani sojevi bili slabije virulentni i nesposobni da izazovu masovne smrtnosti. Ipak, istraživanje se zasniva na relativno ograničenom arheogenetskom uzorku i tumačenje obima epidemija u celim populacijama zahteva dodatne dokaze.
Kuga i danas postoji u prirodnim žarištima divljih glodara, ali moderni nadzor, higijena i antibiotici značajno smanjuju rizik od velikih epidemija. Studije poput ove pomažu naučnicima da bolje razumeju kako se patogeni pojavljuju, evoluiraju i prelaze sa životinja na ljude, što je važno za unapređenje sistema za rano otkrivanje i odgovor na zaraze.
Autori i projektni tim: vodeći autor Ruairidh Macleod (sada istraživač na Univerzitetu u Oksfordu) ističe da podaci grade "jasnu i potpunu sliku" događaja tokom ovih izbijanja. Andrzej Weber, direktor projekta Baikal Archaeology Project, navodi da otkriće daje logično objašnjenje za zagonetku povećanog broja dece u grobovima još od 1990‑ih.
Pomozite nam da budemo bolji.
