Velika Britanija, Francuska i Nemačka Upozorile: Kineske Patrole Istočno Od Tajvana Ugrožavaju Stabilnost

TAIPEJ, 24. jun — Velika Britanija, Francuska i Nemačka u retkom zajedničkom saopštenju izrazile su ozbiljnu zabrinutost zbog novijih aktivnosti kineske obalske straže i pomorskih istraživačkih brodova u vodama istočno od Tajvana, upozorivši da te akcije ugrožavaju regionalnu stabilnost i slobodu plovidbe.

Peking je početkom juna poslao brodove obalske straže u ono što je nazvao „specijalnom operacijom sprovođenja pomorskog saobraćajnog zakonodavstva“, navodno kao odgovor na najavu Japana i Filipina da će započeti formalne pregovore o pomorskoj granici — potez koji Kina tumači kao uključivanje područja koja smatra delom svoje isključive ekonomske zone.

Prema izveštajima, kineska patrola je pregledala 198 prolaznih plovila, prijavila "ispravke povreda" u vezi sa tri broda i izvršila hidrografska merenja, istovremeno patrolirajući područja gde se nalaze podmorski kablovi. Tajvan međutim navodi da su tri prolazna trgovačka broda bila uznemiravana i da im je kineska obalska straža tražila podatke o mestu polaska i odredištu te pokušavala da propiše jurisdikciju.

"Primetili smo sa zabrinutošću neobične aktivnosti Kine u vodama istočno od Tajvana," navode zastupništva Velike Britanije, Francuske i Nemačke u Tajpeju. "Te akcije prete regionalnoj stabilnosti i slobodi plovidbe i ugrožavaju bezbednost međunarodnog pomorskog saobraćaja. Ponovo izražavamo protivljenje bilo kakvoj jednostranoj promeni statusa, naročito korišćenjem pretnje, sile ili prisile."

Tajvan Odbacuje Pekinške Tvrdnje

Vlada Tajvana kategorički odbacuje kineske zahteve nadležnosti nad vodama istočne obale, navodeći da Peking nema legitimno pravo da zahteva jurisdikciju nad tim područjem. Tajvanske vlasti su istakle zabrinutost zbog bezbednosti civilnih brodova i slobode plovidbe u regionu.

U Pekingu, Zhang Han, portparolka Kineskog ureda za pitanja Tajvana, izjavila je da su vode koje Japan i Filipini nastoje da razgraniče deo kineske isključive ekonomske zone i da su patrole, po njenim rečima, zakonite, legitimne i neophodne za "zaštitu nacionalnog suvereniteta i pomorskih prava i interesa".

Velika Britanija, Francuska i Nemačka, kao i većina zemalja, nemaju formalne diplomatske veze sa Tajvanom, ali su — poput drugih zapadnih država — više puta izražavale zabrinutost zbog pritisaka Pekinga na ostrvo čija vlast odbacuje kineske zahteve za suverenitetom. Reuters je izvestio o događajima i izjavio izveštavače Yimou Lee i Ben Blanchard.

Kontekst i implikacije: Povećana prisutnost kineskih patrola i istraživačkih plovila u istim vodama može podići tenzije sa susednim državama i uticati na bezbednost pomorskih komunikacija u regionu koji je ključan za međunarodnu trgovinu.