Na obodu Foreidisa otkriven je izuzetno očuvan arheološki sloj iz perioda 400.000–250.000 godina povezan sa Acheulo‑Yabrudian kulturom. Nalazi ukazuju na intenzivnu upotrebu vatre, dugotrajne boravke i sofisticirane kremenite alate, kao i na prisustvo životinjskih ostataka i vode u okolini. Israel Antiquities Authority i Univerzitet u Haifi pokreću obiman istraživački program, a planirano je i otvaranje lokaliteta za javnost nakon obrade nalaza.
Otkrivena netaknuta pećina stara 400.000–250.000 godina kod Foreidisa — prava "vremenska kapsula" pre-Neandertalaca
400,000-year-old intact cave found in Israel sheds light on pre-Neanderthal era
Arheolozi su na obodu Foreidisa, u blizini raskrsnice Zichron Yaakov, otkrili pećinu čiji slojevi datiraju između 400.000 i 250.000 godina. Lokalitet, koji trenutno istražuju stručnjaci Israel Antiquities Authority (Izraelska uprava za antikvitete) i Univerziteta u Haifi, opisuju kao jedan od najznačajnijih za razumevanje faze ljudske evolucije za koju su sačuvani izuzetno retki dokazi.
Izuzetno očuvanje i kulturni kontekst
Pećina je povezana sa takozvanom Acheulo‑Yabrudian kulturom — tehnološkom tradicijom karakterističnom za Levant tokom kasnog donjeg paleolita. Zbog visokog stepena očuvanosti, istraživači je nazivaju "vremenskom kapsulom" koja može da otkrije detalje o ponašanju i tehnologiji ljudi pre širenja neandertalaca i anatomski modernih ljudi.
Inside the Foreidis cave during excavation- Emil Aljam - Israel Antiquities Authority
Ponašanja koja ukazuju na društvenu promenu
„Tokom tih milenijuma pojavili su se obrasci ponašanja — formiranje većih grupa, dugotrajno korišćenje istih mesta i složenija društvena organizacija — koji su kasnije postali uobičajeni kod neandertalaca i Homo sapiensa,“
navodi profesor Ron Schimmelmitz. Istraživanja pokazuju intenzivnu upotrebu vatre i relativno duge boravke u pećini, što ukazuje na veću saradnju među članovima grupa i sistematično prenošenje znanja.
Nalazi: alati, kosti i tragovi vode
Među dokumentovanim nalazima su brojni kremeniti alati nastali tehnikama naprednim za to doba: male ručne sekire (handaxe), strugači i precizno obrađene sečne ploče. Iskopavanja su takođe otkrila ostaci životinja — konji, jeleni i divlji magarci — kao i dokaze o prisustvu vode u okolini, što objašnjava privlačnost lokaliteta za grupe lovaca‑sakupljača.
From right to left: researchers Prof Ron Schimmelmitz of the University of Haifa, Dr Kobi Vardi and Amit Gabay of the Israel Antiquities Authority.- Emil Aljam - Israel Antiquities Authoritiy
Značaj i dalji planovi
Vođe iskopavanja, arheolozi Kobi Vardi i Amit Gabay u saradnji sa profesorom Schimmelmitzom, ocenjuju da nalazi imaju sličan naučni značaj kao i lokalitet Nahal Me'arot (UNESCO), koji je ključan za proučavanje praistorije u Levantu. Institucije planiraju opsežan istraživački program kako bi rekonstruisali način života ovih grupa, njihovu upotrebu resursa i tehnološki razvoj.
Otvaranje lokaliteta za javnost
Nakon detaljnog proučavanja i konzervacije nalaza, cilj je pripremiti lokalitet za posete javnosti — edukativne ture za lokalne zajednice, studente i posetioce zainteresovane za ljudsku evoluciju.
Napomena: Imena institucija i stručnjaka u tekstu odgovaraju informacijama do kojih je došla istraživačka ekipa; detaljni naučni izveštaji i datovanja biće objavljeni u zvaničnim publikacijama nakon završetka analize.
Pomozite nam da budemo bolji.
