Međunarodni tim je opisao fosil Margaritifera valdensis star 125 miliona godina sa sačuvanim mekanim tkivima i mladuncima, što predstavlja najraniji dokaz majčinske zaštite kod bivalva. Fosili otkrivaju unutrašnju komoru za leglo i larvalnu fazu koja parazitski zahvata ribe, a mineralizacija je omogućila očuvanje mekih struktura. Studija takođe objašnjava poreklo tamnog materijala "molluskite" kao fosilizovano meko tkivo. Autori upozoravaju na pretnje modernim slatkovodnim školjkama usled zagađenja i gubitka staništa.
Otkriven Fosil 'Trudne' Školjke Star 125 Miliona Godina — Najraniji Dokaz Majčinske Brige Kod Bivalva
A complete Cretaceous shellfish fossil. (University of Portsmouth)
Međunarodni tim paleontologa opisao je fosil bivalve star oko 125 miliona godina sa izuzetno sačuvanim mekim tkivima i unutrašnjim mladuncima — najraniji poznati dokaz da su ove školjke negovale i štitile svoje potomke.
One of the incredibly well-preserved Cretaceous freshwater shellfish.(University of Portsmouth)
Retko sačuvani meki delovi i mladunci
Primerci vrste Margaritifera valdensis pronađeni su na ostrvu Isle of Wight, na jugu Engleske, i objavljeni su u časopisu Scientific Reports. Fosil prikazuje unutrašnju komoru za leglo i mali broj mladunaca čiji je razvoj očuvan zahvaljujući mineralizaciji.
A cross-section of a 'pregnant' bivalve, preserved with embryos and larvae.(University of Portsmouth)
Po mišljenju istraživača, ovo je najraniji fosilni dokaz da su ove školjke brinule o svojoj mladunčadi i štitile je — do sada je takav način reprodukcije bio poznat samo kod živih vrsta.
Kako su se razmnožavale
Reproduktivna strategija ovih školjki bila je složena: mužjaci oslobađaju spermatozoide u vodu, koje ženke usisavaju kako bi oplodile jaja smeštena u posebnoj komori u škrgama. Majka pruža zaštitu i dodatni izvor kalcijuma mladuncima dok se razvijaju.
The 125-million-year-old 'babies' are shown in images b and d, at different levels of early development, including oogonia and incipient embryos, respectively. Images a and c show gonads and ovaries in extant (living) freshwater bivalves, respectively.(Delvene et al.,Scientific Reports, 2026)
Razvijene larve zatim prelaze u parazitsku fazu — pričvršćuju se za škrge i peraja riba, rastu pod površinom kože domaćina, a kada dostignu kasniju fazu, otpadaju i formiraju nova naselja školjki.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Molluskite — otkriveno poreklo misterioznog materijala
Istraživanje je takođe rasvetlilo poreklo tamnog materijala poznatog kao "molluskite", opisanog pre gotovo dva veka: analize pokazuju da je reč o mineralizovanim, fosilizovanim mekim tkivima i reproduktivnim strukturama.
Geokemičar Rafael P. Lozano i saradnici objašnjavaju da je izuzetna konzervacija omogućila da se meki delovi i reproduktivni organi sačuvaju u obliku mineralizovanog materijala.
Značaj i upozorenje
Otkriće potvrđuje da je složena reproduktivna strategija bivalva postojala već u Ranoj Kredi i pruža važan uvid u evoluciju slatkovodnih ekosistema. Istovremeno, autori upozoravaju da su današnje srodne vrste, poput slatkovodnih dagnji i bisernih školjki, ozbiljno ugrožene zbog zagađenja, gubitka staništa, eksploatacije i klimatskih promena.
Izvor: Studija objavljena u Scientific Reports. Naznačeni su autori i saradnici iz muzejskih i univerzitetskih institucija, uključujući Martin Munt, Aleksandru Skawinu i Rafaela P. Lozana.
Pomozite nam da budemo bolji.
