Istraživanje u Frontiers in Mammal Science otkriva da su delfini bradavičari u Jadranu sve više zavisni od hrane vezane za ribarske tralere, što ukazuje na širi ekološki problem prekomernog tralovanja. Studija obuhvata 859 inspekcija tralera (2018–2025), 148 dana na moru i 17.755 pređenih kilometara; delfini su zabeleženi iza 24,7% tralera, a iza otter tralera čak 41,3%. Autori pozivaju na ograničenje destruktivnog tralovanja kako bi se omogućio oporavak staništa i ribljih populacija, što bi smanjilo rizike za delfine.
Delfini U Jadranu Postali Zavisni Od Ribarskih Tralera, Upozorava Novo Istraživanje
Adriatic bottlenose dolphins are increasingly following trawlers, suggesting overfishing may be reshaping how they survive. (CREDIT: Dolphin Biology and Conservation)
Novo istraživanje objavljeno u Frontiers in Mammal Science pokazuje da su delfini bradavičari u Jadranskom moru u sve većoj meri oslanjaju na hranu koju im obezbeđuju ribarski traleri — ponašanje koje sve više liči na zavisnost, a ne na povremeni oportunizam.
Podaci i metodologija
Istraživači su u regionima Veneto (2018–2024) i Marche (2025) sproveli ukupno 859 inspekcija aktivnih tralera tokom 148 terenskih dana, preplovivši 17.755 km i fotografišući delfine radi identifikacije pojedinaca po leđnim perajama. Delfini su zabeleženi iza 212 od 859 pregledanih tralera (24,7%).
Bottlenose dolphins foraging and scavenging behind a midwater trawler in Veneto (upper photo, with only one of two towing vessels visible), and behind an otter trawler in Marche (bottom photo). The otter trawler is hauling its net, with otter boards being lifted and the red codend buoy visible at the surface. (CREDIT: Frontiers in Mammal Science)
Koji traleri privlače delfine
Razlike po tipu alata su jasne: od 375 pregledanih otter tralera, 155 (41,3%) je bilo praćeno delfinima. Midwater traleri su imali 35,1% praćenja, dok su beam traleri bili praćeni samo u 1,5% slučajeva. Autori objašnjavaju da šire i pristupačnije mreže otter i midwater tralova nude više prilika za iskorišćavanje ulova ili otpada.
Regionalne razlike i opseg ponašanja
Regionalno, kontrast je izražen: u Venetu je 25,9% otter tralera bilo praćeno delfinima, dok je u Marcheu taj procenat iznosio 75,9%. Iako autorima nedostaje potpuni objašnjavajući razlog za razliku, napominju da su rezultati za Marche statistički robusni uprkos kraćem periodu posmatranja.
Two bottlenose dolphins follow a midwater trawler in the waters of Veneto, Italy. (CREDIT: Dolphin Biology and Conservation)
Procena zajednice delfina u Venetu i Marcheu prelazi 1.000 jedinki; između 86% i 90% fotografisanih jedinki primećeno je barem jednom dok su pratile tralere, što ukazuje da to nije ponašanje nekoliko specijalista već široko rasprostranjeno u populaciji.
Zašto se ovo dešava
Glavni uzrok: dugotrajno i intenzivno tralovanje dna koje je osiromašilo prirodne stokove ribe i staništa u Jadranskom moru i širem Sredozemlju.
Prema podacima koje citira studija, u Sredozemlju je oko 63% ribljih populacija izlovljeno nesigurno, a intenzitet ribolova je otprilike dvostruko veći od održivog. Dno Jadrana se decenijama tralovalo, što je dovelo do gubitka biološke raznovrsnosti i pada broja vrhunskih predatora.
Number of inspected trawlers with and without dolphins. Inspections of beam trawlers (n = 2) and midwater trawlers (n = 0) in Marche are not shown. (CREDIT: Frontiers in Mammal Science)
Posledice po delfine i ekosistem
Traleri delfinima mogu obezbediti odbačenu ili onesvešćenu ribu, plen iznete tokom izvlačenja mreže i plen uzet direktno iz mreže. Međutim, takvo ponašanje nosi rizike: povrede ili smrt usled tralne opreme, oštećenje sluha zbog buke, i promene u ishrani, socijalnoj organizaciji i komunikaciji. Posmatranja uključuju i mlade jedinke uz odrasle, što ukazuje na mogućnost kulturnog prenosa ponašanja.
Preporuke i ograničenja studije
Autori predlažu smanjenje ili zabranu destruktivnog tralovanja kako bi se omogućio oporavak staništa i ribljih zaliha — što bi potencijalno omogućilo delfinima povratak ka prirodnijim obrascima hranjenja. Istraživanje istovremeno ukazuje na ograničenja: uzorkovanje je bilo neujednačeno između regiona (duži period u Venetu nego u Marcheu), pa autori pozivaju na dalja istraživanja.
The study areas of Veneto (left) and Marche (right), showing locations and facilities cited in the text. The maps include the positions of 741 fishing trawlers inspected in Veneto and 118 in Marche; brown dots indicate beam trawlers, green dots otter trawlers, and blue dots midwater trawlers. (CREDIT: Frontiers in Mammal Science)
Zaključak: U moru koje su ljudi duboko izmenili, delfini pokazuju visoku prilagodljivost — ali i veliku ranjivost. Zaštita morskih sisara u Jadranu ne može se odvojiti od obnove ribljih zaliha i staništa morskog dna.
Izvor: Frontiers in Mammal Science; istraživači: Giovanni Bearzi, Silvia Bonizzoni, Randall Reeves i saradnici (Dolphin Biology and Conservation).
Pomozite nam da budemo bolji.
