NASA je za 250. rođendan SAD objavila seriju upečatljivih snimaka svemira u crvenoj, beloj i plavoj, kombinovanih iz podataka Chandre, Hubblea i JWST-a. Među prikazima su ostatak supernove Cassiopeia A (~11.000 ly), regija formiranja zvezda NGC 3603 (~20.000 ly), spiralna galaksija M94/NGC 4736 (~19 miliona ly) i udaljeno jato ZwCl 0024+1652 (~5 milijardi ly). Objavljene su i sonifikacije koje pretvaraju astronomske podatke u zvuk.
NASA Slavi 250. Rođendan SAD ‘Patriotskim’ Snimcima Svemira u Crvenoj, Beloj i Plavoj
Four Chandra X-ray Observatory images showing (from top left to bottom right) a supernova remnant, a nebula, a galaxy cluster, and a spiral galaxy. | Credit: X-ray: NASA/CXC/SAO; Optical: Brian Brennan and Remi Lacasse; Optical/IR/UV: NASA/ESA/CSA/STScI/AURA; IR: NASA/ESA/CSA/STScI; Optical and dark matter: NASA/ESA/M.J. Jee; Image processing: NASA/CXC/SAO/L. Frattare and K. Arcand
NASA je povodom 250. godišnjice Sjedinjenih Država objavila upečatljivu kolekciju kosmičkih fotografija u bojama crvene, bele i plave, kombinovanih iz podataka rentgenskog teleskopa Chandra, svemirskih teleskopa Hubble i James Webb (JWST) te više zemaljskih opservatorija. Zbirka prikazuje četiri različita objekta iz dubokog svemira — od ostataka supernove do masivnog jata galaksija — svaki predstavljen u vizuelno upečatljivim, “patriotskim” nijansama.
A view of Earth from the moon, with half the Earth illuminated and the gray surface of the moon in the foreground.
Šta prikazuju slike
Cassiopeia A (gore levo) je ostatak supernove udaljen oko 11.000 svetlosnih godina u sazvežđu Kasiopeja. Rendgenski podaci Chandre (plavo–ljubičasto) otkrivaju udarni talas eksplozije i raspodelu elemenata kao što su gvožđe, kalcijum i kiseonik, dok infracrveni JWST slojevi (crveno i belo) ističu šireći omotač krhotina i prašine. Po podacima NASA, zvezda je eksplodirala pre otprilike 340 godina.
An image of a spiral galaxy on a splotchy black and white background with a stream of black material emerging from the galaxy
NGC 3603 (gore desno) je masivan region formiranja zvezda u unutrašnjem delu naše galaksije, udaljen oko 20.000 svetlosnih godina. Chandra u rendgenskom spektru i Hubble u optičkom, infracrvenom i ultraljubičastom prikazuju gustu koncentraciju mladih, sjajnih zvezda, gasa i prašine — prizor koji podseća na kosmički „vatro-pokaz”.
Hundreds of gold and orange clouds with feathered trails going down behind them. The small clouds are covering a few scattered, bright stars.
NGC 4736 (M94) (dole desno) je spiralna galaksija udaljena oko 19 miliona svetlosnih godina u sazvežđu Canes Venatici. Na snimku se ističe njen poznati prsten intenzivnog formiranja zvezda van izdužene centralne regije; ovde su Chandra rendgenski podaci kombinovani sa snimcima vidljive svetlosti zemaljskih astrofotografa.
ZwCl 0024+1652 (dole levo) je daleko jato galaksija, oko pet milijardi svetlosnih godina udaljeno u sazvežđu Riba. Hubbleove vizuelne studije pomogle su u rekonstrukciji uticaja tamne materije kroz gravitatsiono sočivo, dok Chandra otkriva ogroman rezervoar pregrejanog gasa (prikazan crvenom) koji sadrži značajan deo mase jata.
Sonifikacije i pristupačnost
Pored vizuelnih prikaza, objava sadrži i sonifikacije za NGC 3603, NGC 4736 i ZwCl 0024+1652 — transformacije astronomskih podataka u zvuk. Takav pristup omogućava širem auditorijumu da doživi podatke kroz sluh, što može pomoći u edukaciji i inkluziji osoba sa oštećenjem vida.
Napomena: Zbirka je objavljena 30. juna 2026. i predstavlja zajednički rad Chandre, Hubblea, James Webb teleskopa i više međunarodnih opservatorija.
Pomozite nam da budemo bolji.
