Euclid Otkrio 31 Kvazar Iz Ranog Svemira — Dva Postavljaju Rekord Za Najranije Ikad Uočene

Euclid, opservatorija Evropske svemirske agencije (ESA), identifikovao je 31 kvazar iz veoma ranog perioda svemira. Među tim otkrićima nalaze se dva objekta koji sada drže rekord kao najraniji kvazari ikad zabeleženi.

Rekordni kvazari su označeni kao EUCL J172902.75+641018.1 (redshift z = 7.77) i EUCL J125308.55+705432.3 (z = 7.69). Njihovo svetlo stiglo je do nas iz vremena otprilike 670 miliona godina nakon Velikog praska — što odgovara periodu kada je univerzum imao tek oko 5% svoje današnje starosti, odnosno putovanju svetlosti dužem od ~13 milijardi godina.

Ova dva kvazara sijala su približno kao bilion (10¹²) sunaca. Takav intenzivan sjaj dolazi od akrecije materije na supermasivne crne rupe u centrima ranih galaksija, procesa koji oslobađa ogromne količine energije i čini kvazare izuzetno vidljivim čak i iz velikih kosmičkih udaljenosti.

Zašto je ovo važno?

Otkrivanje 31 kvazara u jednoj pretrazi predstavlja značajan uspeh za misiju Euclid, koja je prvenstveno dizajnirana da mapira strukturu svemira u velikim razmerama. Ovi objekti pružaju direktan uvid u ranu fazu formiranja galaksija i rasta supermasivnih crnih rupa, a postavljaju i ključna pitanja: kako su te crne rupe porasle do ogromanih masa u tako kratkom kosmičkom vremenu?

Šta sledi?

Otkriće otvara mogućnost niza praćenja drugim teleskopima — od svemirskih opservatorija poput JWST do velikih zemaljskih teleskopa sa spektrometrijom visoke rezolucije. Takva posmatranja pomognuće u proceni masa crnih rupa, brzina akrecije, sastava okoline kvazara i učinku njihovog zračenja na okolne galaksije i međugalaktički gas.

Euclid je tek na početku svoje misije, pa se očekuje da će skeniranje neba doneti još udaljenijih i ranijih objekata — i time proširiti naše razumevanje rane kosmičke istorije.

Ova otkrića potvrđuju koliko nova tehnologija i sofisticirani programi pretrage mogu brzo promeniti sliku o nastanku i evoluciji svemira.