Tokom ispitivanja morskog dna za obalni vetropark kod Monasterača u Kalabriji otkriven je brodolom star preko 2.400 godina sa više od 300 amfora. Amfore potiču iz više centara Velike Grčke i Sicilije, što potvrđuje postojanje intenzivne regionalne trgovačke mreže. Fotogrametrijska snimanja iz 2025. dokumentovala su dva klastera amfora, a italijansko Ministarstvo kulture i Acciona Energia preduzimaju mere za zaštitu i konzervaciju nalazišta.
Brodolom star preko 2.400 godina otkriven kod Kalabrije — više od 300 amfora otkriva drevne trgovačke veze
Photo Credit: Ministry of Culture / SABAP Reggio Calabria
Više od 2.400 godina nakon što je potonuo, brodolom otkriven nedaleko od južne obale Italije baca novo svetlo na trgovačke tokove antičkog Sredozemlja. Nalaz je otkriven tokom ispitivanja morskog dna za obalni vetropark, što pokazuje kako moderni razvoj i arheološko istraživanje mogu da se ukrste.
Lokacija i teret: Olupina se nalazi na jonskoj obali Kalabrije, u blizini Monasterača u pokrajini Ređo Kalabrija, tik pored antičkog grada Kaulon. Arheolozi su identifikovali više od 300 amfora — glinenih vrčeva koji su u antičko doba služili za transport vina, maslinovog ulja i drugih suplemenata.
Datovanje i poreklo: Preliminarna procena datira brod u IV–V vek pre nove ere. Keramički kontejneri potiču iz više proizvodnih centara u Velikoj Grčkoj (Magna Graecia) i na Siciliji, što ukazuje na intenzivne regionalne veze i razmenu robe među grčkim kolonijama južne Italije.
Fotogrametrija i stanje nalazišta: Fotogrametrijska ispitivanja sprovedena 2025. godine dokumentovala su dva klastera amfora udaljena oko 10 metara. Istraživači smatraju da su delovi tereta rasuti verovatno usled savremenog vučenja mreža (trawling), što dodatno naglašava ranjivost podvodnog nasleđa.
Značaj otkrića: Ovaj teret, jedinstven po obimu, predstavlja direktan fizički dokaz trgovinskih mreža koje su dosad bile rekonstruisane uglavnom iz pisanih izvora, arheoloških nalaza i rasporeda naselja. Amfore i način njihovog rasporeda pomažu da se razume kako su svakodnevne potrepštine cirkulisale među zajednicama i koliko je bila povezana antička mediteranska ekonomija.
Zaštita i budući koraci: Italijansko Ministarstvo kulture podržava dokumentovanje nalazišta, povratak ugroženih artefakata i njihove konzervatorske mere. Kompanija Acciona Energia prilagodila je planove vetroparka kako bi izbegla arheološko područje, a postojeća fotogrametrijska dokumentacija olakšaće preciznije i sigurnije preuzimanje i konzervaciju predmeta.
Poruka za budućnost: Nalaz podseća na krhkost podvodnog kulturnog nasleđa i važnost odgovornog planiranja infrastrukturnih projekata. Kombinacija pažljivih predprojektnih istraživanja, međunarodne saradnje i konzervatorskih procedura ključna je za očuvanje ovakvih nalazišta i bolje razumevanje istorije trgovine i svakodnevnog života u antičkom Sredozemlju.
Pomozite nam da budemo bolji.
