Episkop iz Blackburna: Sinodovo „saslušanje“ Kairos II Podstiče Antisemitizam, Upozorava Philip North

Episkop Philip North iz Blackburna upozorava da je odluka Generalnog sinoda Crkve Engleske da „sasluša“ dokument Kairos II dodatno narušila osećaj bezbednosti britanske jevrejske zajednice i da može doprineti rastu antisemitizma na lokalnim ulicama, posebno u urbanom Lancashireu.

Palestinian Christians gather to pray at the Saint Andrew's Episcopal Church in the Israeli-occupied West Bank town of Ramallah in October 2023 - Jaafar Ashtiyeh/AFP

Kontekst i sadržaj spornog dokumenta

Dokument pod nazivom A Moment of Truth: Faith in a Time of Genocide (poznat kao Kairos II) pripremila je grupa palestinskih hrišćana. U njemu se, između ostalog, Izrael opisuje kao „kolonijalno preduzeće“, a rat u Gazi naziva „genocidnim ratom“. Kritičari, među kojima su i glavni rabin Sir Ephraim Mirvis i organizacija Board of Deputies, ocenili su da dokument koristi zapaljivu retoriku koja može biti percipirana kao antisemitizam.

The Archbishop of York, Steven Cottrell, gives his presidential address to the General Synod in July 2025 - Ian Forsyth/Getty Images

Zašto je „saslušati“ važno (i zašto je to problem)

Generalni sinod je formalno glasao da dokument „sasluša“, a ne da ga „prihvati". U sinodskim procedurama "prihvatanje" ima pravno značenje saglasnosti, dok "saslušanje" znači da se dokumentu posvećuje pažnja bez nužne saglasnosti. North međutim upozorava da ta nijansa praktično neće imati težinu u javnom diskursu:

"Ta fina razlika oko termina u sinodskoj sali ne znači apsolutno ništa na Bliskom istoku niti na ulicama urbanih gradova."

'That nice distinction around words in a synod chamber means absolutely nothing in the Middle East or on the streets of urban towns where this is particularly an issue' - Lorne Campbell

Uticaj na lokalne zajednice

North opisuje lokalnu situaciju u Blackburnu: velike, složene muslimanske zajednice koje su emotivno fokusirane na Gazу i „mala, uznemirena“ jevrejska zajednica koja, kako kaže, „je blizu da više ne oseća dobrodošlicu u Velikoj Britaniji“. On strahuje da će javno preuveličavanje sinodske odluke dodatno polarizovati odnose i povećati bezbednosne rizike za Jevreje.

Dame Sarah Mullally became the first woman to lead the Church of England earlier this year - WPA Pool/ Getty Images

Episkop je pozvao arhiđakona West Cumberlanda da ne pokreće amandman koji je referencirao Kairos II. Kada je amandman svejedno izveden na glasanje, North se uzdržao, a izmenjeni amandman je usvojen uprkos apelima glavnog rabina i Board of Deputies.

Reakcije i zabrinutosti

Glavni rabin Sir Ephraim Mirvis upozorio je da dokument „koristi ekstremnu retoriku da dovede u pitanje samu ideju jevrejske države“, posebno ističući pasus koji navodi da je „genocidni rat na Gazi nastavak cionistačkog projekta da prisvoji svu Palestinu“. Kritičari kažu da pozivi na bojkot „cionističkih glasova" ugrožavaju decenije izgrađene veze između hrišćana i Jevreja.

Balans između solidarnosti i odgovornosti

North naglašava da Crkva mora pokazati solidarnost s palestinskim hrišćanima — čiji je broj na Zapadnoj obali i u Jerusalimu procenjen na oko 50.000, dok ih je u Gazi pre rata bilo možda do 1.000 — ali bez očiglednog svrstavanja koje dodatno plaši jevrejsku zajednicu u Britaniji.

Širi kontekst i lični stavovi

Episkop North, koji je prethodno bio episkop u Burnleyu, ističe potrebu da verski lideri grade mostove i modeluju suživot u uslovima dubokih podela. Istovremeno, on je javno kritikovao i druge probleme — od odnosa Crkve prema slučajevima zlostavljanja dece do svog tradicionalnog stava o rukopoloženju žena. Ipak, opisuje dobar radni odnos s nadbiskupom Canterburyja Dame Sarah Mullally i pozdravlja postojanje odredbi koje omogućavaju prostor cenama tradicionalnim stavovima unutar Crkve.

Zaključak: North poziva Crkvu da u delovanju na međunarodna i lokalna pitanja bude pažljivija u izboru reči i akata, kako ne bi nenamerno ugrozila bezbednost i osećaj pripadnosti ranjivih zajednica u Velikoj Britaniji.