U pećini na Gedikkaya uzvišenju u severozapadnoj Turskoj pronađeno je oko 25 kamenodobnih figurina kornjača, procenjene starosti do 16.500 godina. Radiougljenično datiranje svrstava nalaze u epipaleolitski period (14.500–11.200 PNE). Figurine, često grubo oblikovane i prekrivene glinom, bile su postavljene uspravno oko kružnog arhitektonskog elementa, što sugeriše ritualnu upotrebu. Nalazi su prebačeni u lokalne institucije radi daljih analiza i restauracije.
Sakup oko 25 kamenodobnih figurina kornjača u turskoj pećini ukazuje na ritualne prakse stare do 16.500 godina
Stone turtle figurine found at the Gedikkaya Hill archaeological site in Turkey, September 4, 2026. (photo credit: Screenshot/X/@anadoluagency)
U pećini na uzvišenju Gedikkaya u severozapadnoj Turskoj otkriveno je oko 25 figurina kornjača isklesanih iz krečnjaka, za koje istraživači procenjuju da mogu biti stare i do 16.500 godina, javila je državna agencija Anadolu krajem avgusta.
Datovanje i arheološki kontekst
Radiougljenično datiranje lokaliteta svrstava nalaze u epipaleolitski period (oko 14.500–11.200 PNE), što ukazuje na prisustvo prapovestičkih obreda u kamenom dobu. Figurine su pronađene u neposrednoj blizini kružnog arhitektonskog uređenja unutar pećine, pri čemu su mnoge bile postavljene uspravno u zemlji.
Opis nalaza
Figurine su izrađene od krečnjaka, pri čemu su neke bile prekrivene glinom, dok su druge izgledale grubo i brzo oblikovano — osobina koja, prema istraživačima, može ukazivati na ritualnu, a ne dekorativnu namenu. Najveća od njih ima približno 30 cm dužine i 20 cm širine.
Stone turtle figurine found at the Gedikkaya Hill archaeological site in Turkey, September 4, 2026. (credit: Screenshot/X/@anadoluagency)
„Artefakti nam pokazuju da je ovo bilo važno kultno i ritualno mesto,“ rekla je prof. Deniz Sari. „Figurine kornjača koje smo otkrili ove godine dodale su novu dimenziju ritualnom kontekstu pećine.“
Hipoteze i dalje istraživanje
Istraživači ispituju i mogućnost da su prapovestične zajednice Gedikkaya uzvišenje doživljavale kao geografski oblik koji podseća na kornjaču, što bi moglo objasniti nameran raspored figurina i potencijalne elemente obožavanja planine. Prof. Sari napominje da je prerano pećinu opisivati kao mesto kulta planine, ali ističe da je mnogo figurina namerno orijentisano tako da „ponavlja“ oblik uzvišenja.
Organizacija istraživanja
Lokalitet je prvi put identifikovala prof. Deniz Sari sa Univerziteta Bilecik Şeyh Edebali tokom terenskih pregleda 2017. godine. Iskopavanja su sprovedena 2019. i 2023. u saradnji sa Muzejom Bilecik, a tekuća istraživanja na terenu se odvijaju po predsedničkom dekretnom nalogu pod rukovodstvom prof. Sari.
Pronađene figurine su prenete u Muzej Bilecik i na Univerzitet Bilecik Şeyh Edebali radi detaljnijih analiza, konzervacije i restauracije.
Zašto je nalaz značajan
Otkriće doprinosi razumevanju ritualnih praksi u epipaleolitskom periodu i pruža retke materijalne dokaze o simbolici životinja u prapovestičkim zajednicama na području Male Azije. Dalje analize će razjasniti tehnologiju izrade figurina, njihov kontekst upotrebe i eventualne veze sa pejzažom Gedikkaya uzvišenja.
Pomozite nam da budemo bolji.
