Optuženi "Legija" i "Guri": Optužnica za Donje Prekaze i tvrdnje o ratnim zločinima iz 1998. godine

Specijalno tužilaštvo privremenih prištinskih institucija podiglo je optužnicu protiv 35 osoba zbog sumnje da su 1998. godine počinile ratne zločine u naselju Jašari u selu Donje Prekaze, opština Srbica. Optužbe uključuju navodno ubistvo 26 civila, otmice, mučenja i razaranje civilne infrastrukture.

Optužbe i ključni navodi

Tužilaštvo navodi da su optuženi, koji su zauzimali visoke komandne položaje u strukturama specijalnih jedinica MUP-a Srbije, planirali, organizovali, koordinisali i vodili vojno-policijsku operaciju koja je, prema navodima optužnice, rezultovala ubistvima civila, uključujući decu, žene i starije osobe. Optužnica je podignuta u odsustvu optuženih, a predloženi svedoci su članovi porodice Jašari.

Optuženi i njihova navodna uloga

Među 35 osoba navedenih u optužnici nalaze se bivši i tadašnji komandanti i pripadnici specijalnih jedinica. Najistaknutiji su:

• Milorad Ulemek "Legija" – bivši komandant Jedinice za specijalne operacije (JSO)
• Goran Radisavljević "Guri" – označen kao rukovodilac za zadatke posebne bezbednosne prirode u štabu MUP-a u Prištini i koordinator štaba u fabrici municije u Srbijci
• Spasoje Vulević – naveden kao zamenik komandanta Specijalne antiterorističke jedinice (SAJ) iz Beograda na terenu
• Branko Ćurčić – komandant SAJ u Novom Sadu
• Želimir Mrdalj – naveden kao zamenik SAJ na terenu
• Radislav Stalević – označen kao komandant SAJ u Prištini
• Vlado Todorović – naveden kao zamenik komandanta te jedinice na terenu

U optužnici su dalje navedeni komandanti i pripadnici Posebne jedinice policije i lokalnih odreda, uključujući, između ostalih: Branko Prljević (Užički odred), Radoslav Mitrović (Niški odred), Milivoje Stojiljković (Leskovačka četa), Srđan Ilić (Vranjska četa), Nenad Stojković (Niški vod), Božidar Filić (Kosovski odred), Žarko Braković (24. odred u Prištini), Čedomir Božović (Mitrovačka četa), Žarko Rokvić (vod u Srbijci), Dušan Ivanović (vod u Leposaviću), Staleta Mojsilović (vod u Zubinom Potoku), Vučina Janićijević (vod u Vučitrnu), Milan Lečić (četa u Uroševcu), Radomir Čolić (vođa čete u Đakovici), Srđan Perović (četa u Peći), Nenad Milačić (četa u Prištini) i Veljko Radenović (četa u Prizrenu).

Komandna odgovornost

Po osnovu komandne odgovornosti u optužnici su navedeni i: Dragan Živanović (komandant 125. motorizovane brigade), Obrad Stevanović (generalni komandant Jedinice specijalne policije), Ljubinko Cvetić (načelnik sekretarijata unutrašnjih poslova u Mitrovici) kao i Branko Đurić, Ilija Trajković i Milenko Božović.

Šta se (prema optužnici i javnim izvorima) dogodilo u Donjem Prekazu?

Do oružanog sukoba u Donjem Prekazu došlo je 5. marta 1998. godine kada su snage MUP-a Srbije izvele kontra-terorističku akciju protiv grupe koja je pripadala Oslobodilačkoj vojsci Kosova (OVK), čiji je lider bio Adem Jašari. Neposredni povod za akciju bili su prethodni napadi na policijske patrole i navodni oružani okršaji u okolini.

Prema dostupnim izvorima, Adem Jašari, pripadnici njegove grupe i članovi njegove porodice poginuli su tokom sukoba sa srpskim snagama u Donjem Prekazu nakon što su, prema izveštajima, odbili da se predaju. Navodi optužnice tvrde da je naselje porodice Jašari bilo pod prismotrom i da je operacija bila planirana mesecima.

Kontekst i posledice

Drenica je u devedesetim godinama bila region sa intenzivnim sukobima i smatra se jednim od uporišta OVK. Događaji iz 1998. i kasnije ostavili su duboke političke, pravne i društvene posledice na Kosovu i u Srbiji. Ovaj predmet je pravno i politički osetljiv i verovatno će izazvati različite reakcije u zavisnosti od izvora i tumačenja događaja.

Napomena: Optužnice i navodi u njima predstavljaju tvrdnje tužilaštva. Pravosnažnost i konačna ocena prihvatljivosti dokaza utvrđuje se kroz sudski postupak.