Turske vlasti su sprovele koordinisane racije protiv LGBTQ+ i organizacija za HIV u više gradova, pritvorivši desetine ljudi i blokirajući sajtove udruženja. Ministar pravde Akin Gurlek izjavio je da istraga obuhvata 162 osumnjičena, devet udruženja i 13 preduzeća i da je usmerena na 'zaštitu porodice i dece'. Civilne i ljudskopravaške organizacije osuđuju racije kao političku represiju i pokušaj pritiska pred izbore.
Turske Racije Protiv LGBTQ+ I Organizacija Za HIV: Desetine Privedenih, Sajtovi Blokirani
FILE - People run from the police during a march in support of transgender people and their rights during the LGBTQ Pride week, in Istanbul, Turkey, on June 21, 2026. (AP Photo/Dilara Acikgoz, File)
Turske vlasti izvele su u ranim jutarnjim satima koordinisane racije nad više LGBTQ+ i organizacija za podizanje svesti o HIV-u, pritvorivši desetine ljudi i upadajući u prostorije udruženja i popularna okupljališta.
Racije, koje su započele oko 1 sat posle ponoći, sprovedene su istovremeno u većim gradovima — Istanbulu, Ankari, Izmiru, Aydinu i Mersinu — što vlasti predstavljaju kao deo istrage uoči predstojećih izbora.
Ministar pravde Akin Gurlek objavio je na društvenim mrežama da istraga obuhvata 162 osumnjičena, devet udruženja i 13 preduzeća, navodeći da su postupci usmereni na 'zaštitu dece, institucije porodice i javnog reda' i da su u skladu sa desetogodišnjom uredbom predsednika Recepa Tayyipa Erdogana o porodici i deci.
Kako je saopšteno iz ministarstva: navodno su neke organizacije primale značajna sredstva iz međunarodnih izvora, a istraga uključuje optužbe kao što su formiranje kriminalne organizacije, trgovina drogom, prostitucija i 'obscenity' (pornografija), prema izjavama zvaničnika.
Pristup web-stranicama više pomenutih organizacija je blokiran, a racije su, po izveštajima, usmerene na sadašnje i bivše članove nekoliko uglednih grupa za prava LGBTQ+ i grupe koje rade na podizanju svesti o HIV-u.
'Ovo nije sudska istraga; ovo je politička operacija usmerena na nametanje monolitnog modela porodice i eliminisanje LGBTI+ i nezavisnog civilnog društva pod izgovorom zaštite porodice i dece,' saopštila je Human Rights Association. Organizacija je ocenila da uvođenje nepovezanih optužbi ima za cilj da diskredituje i kriminalizuje celu zajednicu.
Religiozno konzervativna Stranka pravde i razvoja (AKP) pojačala je retoriku protiv LGBTQ+ grupa u poslednje vreme, što analitičari povezuju sa strategijom usmerenom na konzervativne birače pred izbore. Godine 2015. vlasti su zabranile Istanbul Pride, a od tada su pokušaji organizovanja povorki često bili nasilno razbijani.
Ovog leta je, prema izveštajima, i kruzer namenjen LGBTQ+ putnicima bio odbijen za pristajanje u turskim lukama, što dodatno ilustruje rastući pritisak na zajednicu.
Istorijski kontekst: Otomansko Carstvo je dekriminalizovalo homoseksualnost 1858. godine, ali u savremenoj Turskoj i dalje postoji značajna društvena stigmatizacija i diskriminacija, što čini ovakve postupke dodatno kontroverznim na domaćoj i međunarodnoj sceni.
Ukratko: Racije su izazvale oštre reakcije domaćih i međunarodnih organizacija za ljudska prava koje upozoravaju na pokušaje gušenja građanskih sloboda i protivljenja pluralizmu društva, dok vlasti tvrde da deluju u ime zaštite porodice i dece.
Pomozite nam da budemo bolji.
