Verifikovan „Hitlerov DNK“? Dokumentarac otkriva mutaciju povezanu s Kallmannovim sindromom i izaziva kontroverzu

Nova analiza uzorka koji se tvrdi da potiče iz Hitlerovog bunkera

Istraživači tvrde da su verifikovali i sekvencionirali uzorak DNK za koji se veruje da potiče od Adolfa Hitlera. Tim predvođen genetičarkom Turi King sa Univerziteta u Bathu analizirao je mali, krvavi komadić tkanine koji je, prema dokumentarcu, presečen s kauča iz bunkera u kojem su Hitler i Eva Braun izvršili samoubistvo 1945. godine.

Prema izveštaju, DNK iz krvi na tkanini poklapa se sa genom potvrđenog Hitlerovog muškog srodnika, što je istraživači naveli kao verifikaciju porekla uzorka. Rad je predstavljen u dokumentarnom filmu "Hitler’s DNA: Blueprint of a Dictator", koji je premijerno prikazan na Channel 4.

Glavni nalazi

Tim navodi da je otkrivena varijanta u genu PROK2, povezana sa Kallmannovim sindromom — kongenitalnim hipogonadotropnim hipogonadizmom koji je često udružen sa smanjenim ili nedostatnim osećanjem mirisa (anosmija) i može dovesti do odloženog puberteta i kriptorhidizma (nepaloženih testisa). Istraživači ističu da varijanta može objasniti istorijski zabeleženi desnostrani kriptorhidizam kod Hitlera.

Autori su takođe izračunali poligenske skoreve rizika i izveštavaju o povišenoj genetskoj predispoziciji za šizofreniju, ADHD i autizam u poređenju sa danskim referentnim uzorkom. Međutim, sami autori i nezavisni stručnjaci napominju da poligenski skorevi nisu dijagnostički alat i da ne dokazuju da je pojedinac imao navedene poremećaje.

Provenijencija uzorka i postupak

Komadić tkanine, koji je decenijama bio u posedstvu porodice američkog pukovnika Roswella P. Rosengrena (koji je, prema dokumentarcu, ušao u bunker pod nadzorom sovjetskih snaga), prodat je na aukciji 2014. i nalazi se u Gettysburg Museum of History u Pensilvaniji. King je navela da je poređenje sa DNK potvrđenog muškog srodnika potvrdilo povezanost uzorka sa Hitlerovom muškom lozom.

Naučne rezerve i reakcije stručnjaka

Važno je istaći da rezultati predstavljeni u dokumentarcu još nisu prošli nezavisnu naučnu recenziju niti su objavljeni u naučnom časopisu. Stručnjaci iz oblasti drevne i istorijske genomike, poput Pontusa Skoglunda i Toma Bootha iz Francis Crick Instituta, upozoravaju da bez pristupa sirovim podacima, informacija o kvalitetu genoma i detaljima analize nije moguće proveriti tvrdnje.

"Bez informacija o kvalitetu genoma, sirovim podacima ili opisu analiza, teško je oceniti navode dokumentarca," rekao je Pontus Skoglund.

Istovremeno, istoričar Alex Kay napominje da otkriće genetske varijante delimično korespondira sa istorijskim medicinskim zabeleškama (iz zatvorskog kartona posle Minhenskog pivskog puča 1923.), koje pominju desnostrani kriptorhidizam.

Etika i tumačenje

Autori i pojavljeni naučnici naglašavaju da treba izbegavati stigmatizaciju ljudi sa genetskim poremećajima. Kako je istakla Ditte Demontis, poligenski skorevi služe za istraživanja na nivoa populacija i ne presuđuju o ponašanju pojedinca. Turi King je takođe upozorila da genetika predstavlja samo jedan mali deo složene istorijske slike — političke odluke i društveni kontekst igraju presudnu ulogu u zločinima režima.

Šta dalje?

Autori kažu da su poslali rukopis u „visokorangirani“ naučni časopis i nadaju se objavljivanju rada. Nezavisni stručnjaci predlažu da bi podaci najpre trebalo biti javno objavljeni kao preprint i da istraživači jasno predstave metodologiju, mere zaštite od kontaminacije i procenu kvaliteta genoma pre nego što se iznesu čvrsti zaključci.

Zaključak

Dok dokumentarac donosi intrigantne tvrdnje — uključujući otkriće mutacije u genu PROK2 i povišene poligenske skoreve — ključna ograničenja (nedostatak recenzije, neobjavljeni sirovi podaci i pitanja o kontaminaciji/provenijenciji) zahtevaju oprez pri tumačenju. Do nezavisne verifikacije, tvrdnje treba smatrati preliminarnim i predmetnim daljoj naučnoj proveri.