IRGC je zadržao tanker Talara — iranska garda tvrdi da je zadržavanje izvedeno po sudskom nalogu jer je brod navodno prevozio "neovlašćeni teret" od oko 30.000 tona visokosumpornog gasoila. Incident se dogodio oko 20 nautičkih milja istočno od Khor Fakkana; UKMTO, britanske službe i US Central Command prate situaciju. Zapljena je deo niza pomorskih incidenata koji su eskalirali nakon povlačenja SAD iz nuklearnog sporazuma 2018. godine.
IRGC zaplenio tanker „Talara“ kod Hormuša — Teheran: postupali po sudskom nalogu
Teheran — Islamska revolucionarna garda (IRGC) saopštila je da je u petak zaplenila tanker Talara koji je, prema iranskim medijima, prevozio oko 30.000 tona petrokemikalija i da je operacija izvedena po nalogu sudskih vlasti.
Prema iranskoj izjavi, brod pod zastavom Maršalovih Ostrva, a kojim upravlja kompanija sa sedištem na Kipru (Columbia Shipmanagement), bio je zadržan zbog, kako je navedeno, prevoza "neovlašćenog tereta". Kompanija je potvrdila da je izgubila kontakt s plovilom i da radi sa pomorskim bezbednosnim agencijama i vlasnikom broda, pri čemu je prioritet bezbednost posade. Navodi se da je teret bio visokosumporni gasoil, koji se među ostalim koristi kao brodsko gorivo.
Gde i kako se dogodio incident
United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO) identifikovao je mesto incidenta na oko 20 nautičkih milja (približno 37 km) istočno od emiratijskog grada Khor Fakkana i označio ga kao "državnu aktivnost". Bezbednosna agencija Ambrey izvestila je da su tri mala plovila prišla Talari dok je plovila prema jugu kroz Hormuški tjesnac, nakon čega je tanker promenio kurs i skrenuo ka iranskim vodama u zalivu Oman.
Analiza podataka o praćenju pokazala je i prisustvo američkog mornaričkog drona MQ-4C Triton iznad regiona u trenutku zadržavanja. Centar za komandovanje oružanih snaga SAD za Bliski istok (US Central Command) saopštio je da je "svestan incidenta" i da ga aktivno prati, naglasivši pri tom prava komercijalnih plovila na slobodnu plovidbu bez iznošenja optužbi.
Odjek među zapadnim agencijama
Britanske i druge zapadne obaveštajne i sigurnosne službe takođe prate događaj. Zvaničnici iz tadašnje administracije SAD izrazili su zabrinutost, dok su zapadne agencije potvrdile da je došlo do zadržavanja broda.
Širi kontekst i prethodni incidenti
Zapljena Talare deo je niza pomorskih incidenata u regionu koji produbljuju napetosti između Irana i zapadnih sila. U julu 2024. IRGC je zaplenio tanker pod togomanskom zastavom kod Bushehra uz obrazloženje da je reč o krijumčarenju goriva. U aprilu 2024. komandosi IRGC spustili su se helikopterom na palubu kontejnerskog broda pod portugalskom zastavom koji je povezan sa izraelskim vlasnikom, dok je u novembru 2023. izraelski povezani brod oštećen napadom dronom u Indijskom okeanu, što su SAD pripisale Iranu. Takođe, 2021. dogodio se fatalni napad dronom u blizini Omana u kojem su stradala dva člana posade evropskog porekla.
Region je pod povećanim pritiskom od 2018. kada su Sjedinjene Države napustile iranski nuklearni sporazum i uvele stroge sankcije, što je doprinelo ciklusu odmazdi, zaplena i vojne prisutnosti sa više strana.
Zašto je to važno
Hormuški tjesnac je strateški vodeni put kroz koji prolazi oko 20% svetske trgovine naftom i približno jedna trećina izvoza ukapljenog prirodnog gasa. Svaki incident u tom području utiče na bezbednost pomorskog saobraćaja, cenu osiguranja i rute trgovinskih brodova.
Istovremeno, IRGC je tom prilikom predstavio i vojnu izložbu u Teheranu na kojoj su prikazani projektili, bespilotne letelice i drugi sistemi, dok iranski zvaničnici navode da jačaju proizvodnju balističkih raketa i obnavljaju protivvazdušne kapacitete u svetlu regionalnih napetosti.
Napomena: Neka ranija medijska izveštavanja koriste različite formulacije o registraciji i upravljanju brodom (zastava Maršalovih Ostrva; upravljanje registrovano na Kipru). U tekstu su zadržani verifikovani podaci koji su dostupni iz više izvora.
Pomozite nam da budemo bolji.
