Novi Zeland pokreće javnu istragu zbog oca koji je godinama skrivao decu u šumi

Vlada Novog Zelanda najavila je nezavisnu javnu istragu nakon što je otkriven slučaj oca koji je sa troje dece proveo više godina skrivajući se u udaljenim šumskim predelima, a koji je u septembru ubijen u oružanom sukobu sa policijom. Javnost je ogorčena zbog pitanja o tome da li su državne agencije preduzele sve moguće korake da zaštite decu i spreče njihovo dugotrajno odsustvo iz društva.

Ishod i opseg istrage

Istragu će kao nezavisni povjerenik voditi bivši sudija Višeg suda Simon Moore. Nalogom je naloženo da se ispita postupanje državnih službi pre i tokom perioda u kojem su deca bila nestala, uključujući saradnju sa porodičnim sudom. Konačni izveštaj očekuje se do jula 2026. godine.

Zašto istraga

Deca su bila predmet porodičnih sudskih postupaka od 2018. godine. Otac, Tom Phillips, nestao je u decembru 2021. zajedno sa troje dece (tada starih 5, 7 i 8 godina). Deca su pronađena u septembru iste godine na improvizovanom kampu, nekoliko sati nakon oružane pljačke u kojoj je policijski službenik zadobio teške povrede, a napadač je kasnije ubijen u razmeni vatre.

Raniji nestanak i sumnje

Ovaj slučaj je imao i raniju epizodu: tri meseca pre konačnog bekstva, u julu 2021. godine, kamion porodice pronađen je na plaži bez traga o njima, što je izazvalo opsežnu potragu. Phillips se potom vratio iz šume nakon nekoliko nedelja i tvrdio da su kampovali, ali je ubrzo ponovo nestao, zbog čega je bio optužen za trošenje policijskih resursa.

Pitanja javnosti i medija

Sumnje su naročito porasle zato što su tokom godina postojala prijavljena viđenja Phillipsa u područjima blizu mesta gde je kasnije pronađen, ali se postavlja pitanje da li su policijske potrage bile dovoljno intenzivne ili pravovremene. Veći broj sudskih naredbi posle vraćanja dece zabranjuje medijsko izveštavanje o određenim detaljima radi zaštite privatnosti dece; neke redakcije osporavaju te zabrane na sudu.

Detalji racije i nakon toga

U ranim jutarnjim časovima policija je u septembru zaustavila Philippa i jedno od dece nakon pljačke prodavnice poljoprivredne opreme u regionu Waitomo. Policajac je pogođen u glavu i zadobio teške povrede; preživeo je i biće podvrgnut daljim medicinskim zahvatima. Tokom dolaska pojačanja došlo je do razmene vatre u kojoj je Phillips smrtno ranjen. Dete koje je bilo s njim privremeno je zadržano i pomoglo je da se pronađe kamp u kojem su se nalazila preostala deca.

Stanje pronađenog kampa i dalje istrage

Na mestu pronalaska dece pronađeni su lični predmeti, a vlasti su objavile da su se na kampovima nalazila i oružja. Fotografije koje su objavljene prikazuju teške i nehigijenske uslove života u kampovima. Policija je saopštila da veruje da su Phillipsu pomagale treće osobe u regionu i nastavlja potragu za mogućim saučesnicima.

Zbog interesa javnosti i brojnih nejasnoća, vlada očekuje da će javna istraga rasvetliti koje su greške ili propusti učinjeni pre i tokom višegodisnjeg skrivanja. Istraga ima za cilj da donošenjem preporuka unapredi saradnju agencija i zaštitu ranjivih porodica u budućnosti.