Nova analiza 87 genoma drevnih i modernih mačaka sugeriše da su današnje domaće mačke možda potekle iz severnoafričkih divljih populacija, a ne sa Levanta. Autori navode da su prave udomaćene forme stigle u jugozapadnu Aziju i Evropu tek pre oko 2.000 godina, dok su ranije prisutne populacije verovatno bile evropske divlje mačke ili hibridi. Istraživanje ističe praznine u genetskim podacima za period pre 2.000–4.000 godina i poziva na dodatna uzorkovanja drevne DNK.
Neočekivani obrt u poreklu kućnih mačaka: genetska analiza upućuje na Severnu Afriku
Nova genetska studija dovodi u pitanje dotadašnje pretpostavke o poreklu kućnih mačaka i sugeriše da su današnje domaće mačke možda nastale iz severnoafričkih divljih populacija, a ne iz populacija sa Levanta.
Za razliku od pasa, čije je udomaćivanje dobro dokumentovano, poreklo mačaka dugo je ostalo nejasno zbog oskudnih arheoloških dokaza i velike sličnosti kostiju divljih i udomaćenih mačaka. Nalazi poput prikaza mački u Egiptu pre ~3.500 godina i kostiju sa Kipra stare gotovo 10.000 godina podstakli su različite hipoteze, pri čemu je Levant često označavan kao moguća kolijevka udomaćivanja.
Tim naučnika analizirao je 87 genoma iz drevnih i savremenih uzoraka — većinom arheoloških ostataka datovanih do oko 9000. godine p.n.e. — obuhvatajući uzorke iz Evrope, Severne Afrike i Anatolije. Rezultati ukazuju da su prave, potpuno udomaćene forme verovatno potekle iz severnoafričkih divljih mačaka, dok su mačke koje su ranije dolazile u jugozapadnu Aziju i Evropu pre oko 2.000 godina bile u mnogim slučajevima genetski bliže evropskim divljim mačkama i predstavljale su rezultate drevne hibridizacije, a ne ranog udomaćivanja.
„Naši rezultati dovode u pitanje široko prihvaćeno mišljenje o neolitskom uvozu domaćih mačaka u Evropu i pomeraju njihov dolazak za nekoliko milenijuma kasnije,“ napisali su autori studije.
Studija naglašava razliku između dugotrajnog 'sauživota' ljudi i mačaka u poluudomaćenom obliku i kasnijeg pojavljivanja istinski udomaćenih linija koje su se proširile po regionima. Drugim rečima, mačke su mogle dugo živeti u blizini ljudi bez da su bile u potpunosti udomaćene u genetskom smislu.
U komentaru uz studiju, evolucioni biolog Jonathan Losos ističe ograničenja rada: predloženi evropski vremenski okvir ne slaže se sasvim sa prikazima mačaka iz Grčke i Italije stare gotovo 4.000 godina. To neslaganje može biti posledica nedostatka genetskih uzoraka iz perioda pre 2.000–4.000 godina, pa autori pozivaju na dodatna istraživanja drevne DNK.
Danas kućne i feralne mačke nastanjuju sve kontinente osim Antarktika, a procene broja variraju i mogu dostići i do milijardu jedinki. Ipak, kako zaključuju istraživači, potrebni su novi drevni genomni podaci da bi se popunile vremenske praznine i potpuno razjasnilo kada i gde su nastale moderne udomaćene linije mačaka.
Studija je objavljena u časopisu Science.
Pomozite nam da budemo bolji.
