Arheološki nalaz iz istočne Bugarske pokazuje da je tinejdžer star 16–18 godina preživeo napad lava pre oko 6.200 godina, ali je zadobio ozbiljne povrede lobanje koje su verovatno oštetile mozak. Iako postoje znaci zarastanja — procenjeno na oko dva do tri meseca — na kraju je verovatno umro od posledica. Sahranjen je u naselju Kozareva Mogila bez grobnih priloga; nalaz ukazuje na postojanje neke medicinske prakse i teške društvene posledice po žrtvu.
Preživeo Napad Lava Pre 6.200 Godina: Teške Povrede Lobanje, Privremeni Oporavak i Tragovi Medicinske Pomoći
The skeletal remains of a teenager who was attacked by a lion about 6,200 years ago in what is now Bulgaria. | Credit: Veselin Danov
Pre oko 6.200 godina, tinejdžer star oko 16–18 godina preživeo je izuzetno nasilni napad lava na teritoriji današnje Bugarske, ali je zadobio teške povrede lobanje koje su verovatno oštetile njegovo mozgačko tkivo, pokazuje novo istraživanje objavljeno 30. novembra u časopisu Journal of Archaeological Science: Reports.
Šta su istraživači utvrdili
Analiza skeletnih ostataka ukazuje da je životinja prvo srušila mladića na zemlju, a potom više puta zgrizla i pritiskala lobanju, ostavljajući karakteristične ubode i kompresivne povrede koje nisu posledica ljudskog oružja niti postmortem oštećenja. Istraživači iz Nacionalnog muzeja prirodnih nauka pri Bugarskoj akademiji nauka uporedili su otiske zuba sa lavljih i medveđih lobanja, koristeći kalupe, i zaključili da je najverovatniji napadač bio lav (Panthera leo).
„Veličina, oblik, dubina i razmak defekata odgovaraju traumama nanetim ugrizom veoma velikog mesoždera,“ navodi vođa studije Nadezhda Karastoyanova.
Znakovi preživljavanja i lečenja
Na lobanji su vidljivi jasni znaci zarastanja, što sugeriše da je mladić preživeo početni napad najmanje dva do tri meseca. U toj fazi zarastanja istraživači zaključuju da je verovatno primao negu od pripadnika zajednice. Međutim, ranama blizu baze lobanje možda su bile pogođene meninge — moždane ovojnice — pa je očuvanost i funkcija mozga ocenjena kao „upitna“.
The lion attack likely left the teenager with severe brain injuries. | Credit: Karastoyanova et al. (2025),Journal of Archaeological Science: Reports;CC BY-NC-ND 4.0
Druga povređenja i društveni kontekst
Povrede su obuhvatile i leve noge i ruku, sa dubokim ranama koje su mogle da oštete mišiće i tetivne priloge, što je znatno ograničavalo njegovu pokretljivost i sposobnost za teške fizičke poslove poput obrade zemlje. Arheolozi su ga sahranili u skupljenom položaju u blizini praistorijskog naselja Kozareva Mogila (»Goat Mound«) na istoku Bugarske. Kosti ukazuju na visinu odrasle osobe od oko 175 cm, uz izostanak grobnih priloga i dublju nego običnu sahranu — što istraživači tumače kao pokazatelj niskog društvenog statusa i moguće strahopoštovanja ili izbegavanja od strane zajednice.
Širi značaj nalaza
Lavovi su u Bakrenom dobu lutali delovima istočne Evrope, a dokazi u vidu rezova na lavljim kostima iz naselja duž Crnog mora ukazuju da su ljudi povremeno koristili ta velika predatorska tela. Ovaj slučaj je redak jer pokazuje ne samo napad velikog grabljivca, već i kratkotrajan oporavak uz tragove medicinske nege — dokaz o poznavanju tretmana i možebitnim ranim hirurškim zahvatima koji su se u tom regionu povremeno praktikovali.
Zaključak: Nalaz tinejdžera iz Kozareve Mogile daje vredan uvid u opasnosti života u praistoriji, sposobnost zajednice da pruži negu i moguće dugoročne posledice fizičkih i neuroloških povreda.
Pomozite nam da budemo bolji.
