Projekat TomoGrav na Heriot‑Watt Univerzitetu koristi veštačku inteligenciju kako bi kreirao prve 3D filmove koji prikazuju kretanje plazme oko crnih rupa i način na koji ekstremna gravitacija savija prostor i vreme. Projekat je finansiran stipendijom od £4 miliona iz Royal Society Faraday Discovery Fellowships. Istraživači smatraju da prelazak sa statičnih slika na vremenski razrešene prikaze može promeniti naučna pitanja u astrofizici, a razvijene AI metode planiraju da primene i u medicinskim snimanjima i praćenju klime.
Prvi 3D Filmovi Crnih Rupa: Kako Plazma i Gravitacija Iskrivljuju Vreme i Prostor
The TomoGrav project at Heriot-Watt University aims to show how time and space are bent by extreme gravity around black holes - EHT Collaboration via Heriot-Watt University
Projekat TomoGrav priprema prve trodimenzionalne filmove koji prikazuju kako plazma kruži oko crnih rupa i kako ekstremna gravitacija savija prostor i vreme. Za razvoj metoda koristiće se napredne tehnike veštačke inteligencije u okviru Heriot‑Watt Univerziteta.
Šta je TomoGrav?
TomoGrav je multimilionski istraživački program koji kombinuje posmatranja teleskopa i metode računarskog snimanja zasnovane na veštačkoj inteligenciji kako bi se ostvario prelaz od pojedinačnih, zamagljenih slika crnih rupa ka vremenski razrešenim prikazima njihove dinamike.
Finansiranje i ciljevi
Projekat će biti podržan stipendijom vrednom £4 miliona u okviru Royal Society Faraday Discovery Fellowships — Accelerated International Route, dodeljenom Heriot‑Watt Univerzitetu. Cilj je prikazati kretanje plazme, evoluciju magnetnih polja i uticaj gravitacije u neposrednoj blizini horizonta događaja.
Black holes are stellar bodies which are so dense nothing, including light, can escape - EHT Collaboration via Heriot-Watt University
Moguće primene izvan astronomije
Tim ističe da tehnike veštačke inteligencije razvijene za TomoGrav mogu imati praktične primene i u drugim oblastima — na primer, za ubrzanje i poboljšanje MRI snimanja kod pacijenata sa srčanim i jetrenim oboljenjima, kao i za unapređenje sistema za praćenje klimatskih promena.
„Prve slike crnih rupa predstavljale su izvanredan napredak, ali su bile samo fragmenti onoga što ti astronomski objekti rade”, rekao je dr Kazunori Akiyama, astrofizičar koji dolazi na Heriot‑Watt sa Massachusetts Institute of Technology.
Dr Akiyama, poznat po svom doprinosu u stvaranju prvih slika crnih rupa, istakao je važnost saradnje između zajednica astronomije i veštačke inteligencije: „Kombinovanjem vrhunskih mogućnosti teleskopa sa Heriot‑Wattovim snagama u računarskom snimanju, moći ćemo da pratimo dinamiku oko crnih rupa na način koji do sada nije bio moguć.”
U projektu će mu se pridružiti i prof. Yves Wiaux, stručnjak za veštačku inteligenciju. Prof. Wiaux je naglasio da kombinacija izvanrednih posmatranja i naprednih AI metoda omogućava tumačenje podataka na potpuno nov način i značajan doprinos novom polju koje se razvija širom sveta.
Zašto je to važno? Prelazak sa statičnih slika na vremenski razrešene prikaze omogućiće naučnicima da postavljaju nova pitanja o ponašanju materije i magnetnih polja u ekstremnim gravitacionim uslovima, te da dublje razumeju procesne mehanizme u najekstremnijim oblastima univerzuma.
Pomozite nam da budemo bolji.
