ALMA je snimila 31 mladi zvezdani sistem, a u donjem desnom uglu prikazana je simulacija Sunčevog sistema sa 1 milion godina. Podaci sa Gaia misije otkrili su suptilno „ljuljanje“ zvezda, što ukazuje na prisustvo nevidljivih saputnika u 31 od 98 ispitanih sistema. Ti saputnici mogu biti planete, braon patuljci ili dodatne zvezde, a James Webb može dodatno ispitati unutrašnje diskove i rasvetliti rane faze nastanka planeta.
Bebe Zvezde Sa Tajanstvenim Saputnicima — ALMA i Gaia Otkrivaju Rane Planete
Lead image: SO, ESA/Gaia/DPAC, M. Vioque et al.
Ova kolekcija "bebi" fotografija prikazuje 31 mladi zvezdani sistem snimljen ALMA opservatorijom (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) u Čileu. U donjem desnom uglu nalazi se simulacija našeg Sunčevog sistema kada mu je bilo oko 1 milion godina.
Zvezde u centru ovih sistema nastale su iz velikih gomila vrlo hladne prašine i gasa koje su pod sopstvenom gravitacijom sabile materiju. Tokom hiljada do miliona godina, ovaj materijal formira rotirajuće protoplanetarne diskove sa gustim, zagrevanim jezgrima koja se vremenom razvijaju u zvezde.
Kako su otkriveni mogući saputnici
Protoplanetarni diskovi sadrže preostali gas i prašinu koji mogu da se slegnu i stvore planete, ali upravo taj materijal otežava direktna posmatranja. Astronomi su upotrebili podatke sa teleskopa Gaia (Evropska svemirska agencija) da bi prepoznali suptilne pokrete zvezda — tzv. "ljuljanje" — izazvano gravitacionim uticajem nevidljivih saputnika.
Gaia je registrovala i uticaj drugih objekata koji orbitiraju oko centralnih zvezda, označenih u prikazima cijan simbolima. Ti saputnici mogu biti dodatne zvezde, objekti sa masom sličnom planetama ili braon patuljci — tela veća od planeta, ali manja od zvezda. Na ilustraciji Sunčevog sistema, cijan simbol pokazuje orbitu Jupitera.
Rezultati i značaj
Iz uzorka od 98 mladih zvezdanih sistema, međunarodni tim naučnika detektovao je suptilne pokrete koji ukazuju na prisustvo nevidljivih saputnika u 31 sistema. Rezultati su predstavljeni u naučnom radu koji će biti objavljen u časopisu Astronomy & Astrophysics.
Iako je misija Gaia završena prošlog marta, snažni instrumenti poput Džeims Veb svemirskog teleskopa (JWST) mogu detaljnije da ispituju unutrašnje delove protoplanetarnih diskova i pruže nove uvide u rane faze formiranja planeta.
Ova otkrića predstavljaju važan korak ka razumevanju kako i kada se rađaju planete — od sitnih zrnevlja prašine do punopravnih svetova.
Za dalji kontekst autori upućuju na dodatni materijal: "Before There Were Stars". Pratite nova posmatranja i analize koja će razjasniti prirodu otkrivenih saputnika.
Pomozite nam da budemo bolji.
