Deca Tetovirana Pre 1.400 Godina: Arheolozi Otkrivaju Tajne Nubijskih Tetovaža

Arheolozi su u mumijama iz severnog Sudana otkrili da su deca stara već od 18 meseci do 11 godina dobijala tetovaže na licu pre oko 1.400 godina — u vreme kada se u području Nubije širio hrišćanski uticaj.

Šta su istraživači našli

Tim na čelu sa arheologom Anne Austin (University of Missouri–St. Louis) ispitao je 1.048 mumificiranih ostataka sa tri lokaliteta u današnjem Sudanu i dokumentovao tetovaže kod 27 osoba. Nalazi su objavljeni 15. decembra u časopisu PNAS. Najintenzivniji skup podataka dolazi sa nalazišta Kulubnarti u severnom Sudanu, gde su dva groblja bila u upotrebi između 650. i 1000. godine nove ere.

Metode i izgled tetovaža

Istraživači su koristili mikroskopiju i infracrveno osvetljenje koje prodire kroz kožu i otkriva tetovaže gotovo nevidljive golim okom. Identifikovali su 17 osoba sa definitivnim i šest sa mogućim izbledelim tetovažama. Većina markacija bila je na licu — čelo, slepoočnice, obrazi i obrve — dok su samo dve osobe imale tetovaže na leđima.

Tetovaže su se sastojale pretežno od grupisanih tačkica i crtica. Najčešći motiv bio je skup od četiri tačkice raspoređene u obliku romba na čelu, što bi moglo biti tumačeno kao stilizovani krst.

Artist's reconstruction of the geometric tattoos on the right hand of a woman buried at the archaeological site of Semna South. | Credit: Mary Nguyen/UMSL

„Ako su tetovaže bile simbol hrišćanske vere nosioca, onda je roditeljima možda bilo važno da trajno obeleže svoju decu kao hrišćansku,“ rekao je Austin za Live Science.

Deca kao nosioci prakse

Neuobičajeno za arheološke nalaze je visok udeo dece među tetoviranim — najmlađa potvrđena osoba imala je samo 18 meseci, a u jednom slučaju trogodišnja devojčica je imala novu tetovažu položenu direktno preko stare, što ukazuje na ponavljanje postupka u ranom dobu.

Moguća tumačenja

Iako postoji jasna simbolička interpretacija povezana sa hrišćanstvom (npr. trajno označavanje vernika ili oblik ritualnog „krštenja“), autori razmatraju i alternativne razloge. Tetovaže na čelu mogle su služiti i kao zaštita ili medicinska intervencija — na primer kao pokušaj da se ublaže glavobolje ili visoke temperature povezane sa malarijom, bolesti poznate u dolini Nila.

Analiza oblika oznaka sugeriše da su tetovaže verovatno pravljene noževima, a ne iglama, što ukazuje na tehniku i alate koji su bili dostupni i uobičajeni u tom kontekstu.

Širi kontekst

Tetoviranje je stara ljudska praksa — primeri se nalaze od Ötcija, "Čoveka s leda" (pre oko 5.300 godina), do egipatskih, sibirskih i peruanskih mumija. Ipak, tetoviranje male dece ostaje retko zabeleženo, što čini nalaze iz Kulubnartija posebno važnim za razumevanje društvenih i verskih praksi u ranom srednjem veku Afrike.

Na kraju, kako Austin napominje, oblik i brzina izvođenja tetoviranja na Kulubnartiju ne moraju izgledati ekstremno u poređenju sa drugim tradicionalnim praksama poput probijanja ušiju ili obrezivanja novorođenčadi — trebalo bi ih tumačiti u istorijskom i kulturnom kontekstu vremena i mesta.