Arheolozi su u okrugu Wicklow otkrili klaster preistorijskih kuća na lokalitetu Brusselstown Ring koji može sadržati preko 600 platformi, čineći ga najvećim takvim naseljem u Irskoj i Britaniji. Kompleks Baltinglass pokazuje kontinualnu upotrebu od ranog neolita do bronzanog doba (približno 3700–800 p. n. e.), dok faza guste naseljenosti Brusselstown Ringa datira u kasno bronzano i rano gvozdeno doba (oko 1193–410 p. n. e.). Pronađena je i moguća vodena cisterna koja zahteva dalja ispitivanja.
Otkriven Najveći Klaster Preistorijskih Kuća U Irskoj I Britaniji — Preko 600 Platformi Na Brusselstown Ringu
Largest clustered village in all of prehistoric Britain and Ireland unearthed
Arheolozi su u okrugu Wicklow u Irskoj otkrili izuzetno veliki klaster preistorijskih kuća koji bi mogao sadržati više od 600 kućnih platformi, što ga čini najvećim takvim naseljem otkrivenim do sada u Irskoj i Britaniji.
Baltinglass: „ogrlica“ hillfort-ova i jedinstveni Brusselstown Ring
Region nazvan Baltinglass hillfort cluster obuhvata do 13 velikih brdskih utvrđenja raspoređenih duž takozvane „ogrlice“ brda na jugozapadnoj ivici Wicklow Mountains. U sklopu kompleksa nalazi se najmanje sedam glavnih hillfort-ova i nekoliko manjih ograđenih prostora, a istraživanja ukazuju na kontinualnu upotrebu i monumentalne graditeljske aktivnosti od ranog neolita do bronzanog doba (otprilike 3700–800 p. n. e.), kažu istraživači iz Kembridža.
Posebno značajan je Brusselstown Ring, utvrđenje sa dva široko razmaknuta nasipa. Vazdušni snimci i geofizička ispitivanja ukazuju na preko 600 sumnjivih platformi za kuće — 98 unutar unutrašnjeg prostora i 509 između unutrašnjeg i spoljnog opsega — što ukazuje na izuzetno gusto, nukleirano naselje na brdu.
Datovanje i značenje otkrića
Dok kompleks Baltinglass ima duži vremenski raspon upotrebe (rani neolit–bronzano doba, ~3700–800 p. n. e.), sama faza velikog, gusto naseljenog Brusselstown Ringa datira u kasno bronzano i rano gvozdeno doba. Istraživanja navode datume za ovu nukleisanu fazu približno u periodu 1193–410 p. n. e.
Map of Brusselstown Ring showing locations of what may be roundhouse footprints, test trenches and the possible water cistern (Antiquity (2025))
„Ovaj lokalitet — zajedno sa malim brojem drugih nukleisanih naselja na vrhovima brda — čini se da se pojavio oko 1200. p. n. e.,“ kaže Cherie Edwards, koautorka studije objavljene u časopisu Antiquity.
Istraživači ističu da otkriće pomera shvatanje ranih oblika urbanizacije u severnoj Evropi za možda i do 500 godina unazad: ovakva koncentracija stanovanja i organizovanog prostora sugeriše kompleksnije društvene strukture nego što se prethodno pretpostavljalo za ovaj region u tom periodu.
Terenska iskopavanja i neobične strukture
Iskopne tranše su ciljano postavljene preko kućnih platformi različitih prečnika (6 m, 7 m, 8 m i 12 m) kako bi se istražile moguće veze između veličine kuće i pokazatelja društvene diferencijacije. Materijalni nalazi i stratigrafija potvrđuju datovanje pripisano kasnom bronzanom i ranom gvozdenom dobu.
U blizini jedne tranše otkriven je ravan prostor oivičen većim kamenom. Rani podaci i terenski indikatori sugerišu da je kroz taj prostor nekada tekao potok, pa istraživači pretpostavljaju da bi to mogla biti vodena cisterna iz bronzanog/gvozdenog doba — potencijalno prvi takav primer zabeležen u irskom hillfortu. Međutim, za potvrdu ove hipoteze neophodna su dodatna istraživanja.
„Hronološki tok lokaliteta blisko se poklapa s drugim, iako manjim, nukleisanim lokalitetima na brdima u Irskoj, što upućuje da je napuštanje sledilo širi regionalni obrazac postepenog opadanja tokom Gvozdenog doba, oko III veka p. n. e.“, dodaje Dr Edwards. „Taj pad ne izgleda direktno povezan sa klimatskim zahlađenjem i povećanom vlažnošću koja je počela tokom prelaza Bronzanog u Gvozdeno doba (oko 750. p. n. e.).“
Šta sledeće?
Autori studije pozivaju na nastavak lokacijskih i stratigrafskih ispitivanja, dodatne geofizičke analize i preciznije datovanje radi razjašnjenja obima naselja, prirode društvenih odnosa unutar naselja i potvrde prisustva cisternske konstrukcije. Otkriće ima potencijal da značajno unapredi razumevanje ranih urbana oblika i društvene organizacije u preistorijskoj severnoj Evropi.
Pomozite nam da budemo bolji.
