Požar u baru u Crans‑Montani tokom Nove godine ostavio je desetine nastradalih i oko 100 povređenih, prema vlastima. Tekst podseća na 24 rengiranih katastrofalnih požara u klubovima i muzičkim prostorima širom sveta, od kojih su mnogi nastali zbog pirotehnike, zapaljivih materijala ili blokiranih izlaza. Glavne lekcije su: zabrana unutrašnjih vatrometa, obavezni sprinkler sistemi, kontrola kapaciteta i uredni, pristupačni izlazi.
Požar u Crans‑Montani i Pregled Najgorih Požara U Klubovima Širom Sveta
Police officers inspect the area where a fire broke out at the Le Constellation bar and lounge leaving people dead and injured, during New Year’s celebration, in Crans-Montana, Swiss Alps, Switzerland, Thursday, Jan. 1, 2026. (Alessandro della Valle/Keystone via AP)(ASSOCIATED PRESS)
Požar u baru u švajcarskom skijaškom centru Crans‑Montana u ranim satima Nove godine, prema saopštenju vlasti, ostavio je desetine ljudi za koje se pretpostavlja da su poginuli i oko 100 povređenih. Taj tragični događaj podseća na niz sličnih katastrofa u noćnim klubovima, barovima i muzičkim prostorima širom sveta.
Najteži incidenti — hronološki pregled
Decembar 2025: Požar je zahvatio popularni noćni klub u selu Arpora u indijskoj državi Goa, usmrtivši 25 ljudi, među kojima su bili radnici iz kuhinje i turisti.
Mart 2025: Požar i naredna stampedo u prepunom klubu Pulse u Kočanima, Severna Makedonija, odneo je 63 života i povredio više od 200 ljudi. Uzrok je bio pirotehnički plamen koji je zahvatio krov objekta.
April 2024: Požar u noćnom klubu Masquerade u Istanbulu, Turska, zatekao je radnike dok je objekat bio zatvoren radi renoviranja i odneo 29 života. Klub se nalazio na prizemlju i u podrumu stambene zgrade od 16 spratova.
Oktobar 2023: Požar koji je izbio u noćnom klubu u Murciji, Španija, proširio se na još dva susedna kluba i usmrtio 13 osoba.
Januar 2022: Noćni klub u Sorongu (Zapadna Papua, Indonezija) izgoreo nakon sukoba dve grupe unutar objekta; poginulo je 19 ljudi.
Januar 2022: Požar u Liv’s Nightclub Yaouba u Jaunde, Kamerun, izazvao je eksplozije i usmrtio 17 osoba. Vlasti su navele da su vatrometi zapalili krov, nakon čega se vatra proširila na prostorije u kojima se nalazilo kuhinjsko gorivo.
Decembar 2016: Tridesetšest ljudi poginulo je u požaru u skladištu u Oaklandu, Kalifornija ("Ghost Ship") koje je bilo nezvanično pretvoreno u rezidencijalni i umetnički prostor; požar je izbio tokom elektronske žurke.
Oktobar 2015: Požar izazvan pirotehnikom tokom nastupa u klubu Colectiv u Bukureštu odneo je 64 života i ranio oko 190 ljudi.
Januar 2013: U klubu Kiss u Santa Mari (Brazil) požar je ubio više od 200 ljudi; istražitelji su naveli da je zvučno-izolaciona pena na plafonu otpuštala otrovne gasove.
Decembar 2009: Oko 152 osobe poginule su u noćnom klubu Lame Horse u Permu (Rusija) nakon što je zatvoreni vatromet zapalio plastični plafon.
Januar 2009: Unutrašnji vatromet u klubu Santika u Bangkoku izazvao je požar koji je odneo 67 života; žrtve su preminule od opeklina, udisanja dima i gužve.
Septembar 2008: U klubu King of Dancers u Šenzenu (Kina) vatromet je zapalio plafon i izazvao stampedo u kojem je poginulo 44 ljudi.
Police officers inspect the area where a fire broke out at the Le Constellation bar and lounge leaving people dead and injured, during New Year’s celebration, in Crans-Montana, Swiss Alps, Switzerland, Thursday, Jan. 1, 2026. (Alessandro della Valle/Keystone via AP)(ASSOCIATED PRESS)
Decembar 2004: Požar u pretrpanom klubu Cromañón u Buenos Airesu odneo je 194 života; baklja je zapalila plafonsku pjenu. Vlasnik je osuđen na zatvorsku kaznu.
Februar 2003: U Station Nightclub (West Warwick, Rhode Island, SAD) 100 ljudi je poginulo kada su vatrometi zapalili zapaljivu pjenu na plafonu.
Januar 2001: Požar u kafiću u Volendamu (Holandija) tokom novogodišnje proslave usmrtio je 14 ljudi i povredio preko 200.
Decembar 2000: Požar koji se pripisuje zavarivačkim radovima ubio je 309 ljudi u diskoteci u Luoyangu (Kina).
Oktobar 1998: Paljevina u prenatrpanoj omladinskoj diskoteci u Geteborgu (Švedska) uzrokovala je smrt 63 ljudi; četvoro je kasnije osuđeno.
Mart 1996: Požar u Ozone Disco u Quezon Cityju (Filipini) odneo je 162 života, među žrtvama je bio veliki broj studenata.
Mart 1990: Podmetnut požar u Happy Land (Bronx, New York) odneo je 87 života; napadač je zapalio jedini izlaz objekta.
Decembar 1983: Požar u plesnom salonu Alcala u Madridu usmrtio je 78 ljudi.
Maj 1977: Požar u Beverly Hills Supper Club (Southgate, Kentucky) ubio je 165 ljudi i povredio više od 200.
Novembar 1942: Najsmrtonosniji požar u istoriji noćnih klubova desio se u Cocoanut Grove u Bostonu — poginulo je 492 ljudi; tragedija je dovela do novih propisa o sprinklerima i pristupačnim izlazima.
April 1940: Požar u Rhythm Night Club u Natchezu (Mississippi) zbog zapaljenog ukrasnog mahovila odneo je 209 života; prozori su bili zabijeni, što je onemogućilo bekstvo.
Uzroci, obrasci rizika i bezbednosne lekcije
- Pirotehnika i unutrašnji vatrometi često su inicijalni uzrok — naročito u kombinaciji sa zapaljivim završnim materijalima (pena, plastika, dekoracije).
- Zapaljivi završni materijali (zvučna pena, dekorativne obloge) brzo šire plamen i oslobađaju otrovne gasove.
- Pretrpanost i blokirani/nezadovoljavajući izlazi dramatično povećavaju broj žrtava tokom panike i stampeda.
- Nelegalne adaptacije prostora ili skladištenje goriva/plina u objektima dodatno eskaliraju rizik.
Preporuke: strože kontrole kapaciteta, zabrana unutrašnjih vatrometa, obavezni sistemi za detekciju i prigušavanje požara (sprinkleri), čisti i obeleženi izlazi, redovne provere protivpožarne zaštite i inspekcije objekata namenjenih javnim okupljanjima.
Ovaj pregled služi kao podsetnik na uzroke koji se ponavljaju i praktične mere koje mogu spasiti živote. Lokalni nadležni organi, vlasnici prostora i organizatori događaja treba da izvuku lekcije iz ovih tragedija kako bi se sprečile slične katastrofe u budućnosti.
Pomozite nam da budemo bolji.
