Prekid interneta i međunarodnih poziva znatno otežava precizno utvrđivanje broja poginulih tokom protesta u Iranu. AP se oslanja na podatke HRANA-e, koja koristi mrežu aktivista unutar zemlje i prijavljuje stotine žrtava, ali te brojke često nisu nezavisno potvrđene. Državni mediji ćute, dok AP autentifikuje video‑snimke putem geolokacije, vremenskih oznaka i konsultacija sa regionalnim stručnjacima. I pored toga, novinari jasno ističu ograničenja svoje sposobnosti da potvrde svaku pojedinačnu tvrdnju.
Kako AP utvrđuje broj poginulih u iranskim protestima — izvori, ograničenja i verifikacija
FILE - Protesters march on a bridge in Tehran, Iran, on Dec. 29, 2025. (Fars News Agency via AP, File)(ASSOCIATED PRESS)
Praćenje broja poginulih tokom masovnih protesta u Iranu otežano je zbog prekida interneta i međunarodnih telefonskih poziva. Iako je komunikacija ograničena, deo informacija ipak izlazi iz zemlje i koristi se u međunarodnom izveštavanju.
FILE - In this frame grab from footage circulating on social media shows protesters dancing and cheering around a bonfire as they take to the streets despite an intensifying crackdown as the Islamic Republic remains cut off from the rest of the world, in Tehran, Iran, Jan. 9, 2026.(UGC via AP, File)(ASSOCIATED PRESS)
Izvori i uloga HRANA-e
Human Rights Activists News Agency (HRANA) je jedan od ključnih izvora koji AP koristi za brojke o žrtvama. HRANA, sa sedištem u SAD, izveštava o stotinama smrtnih slučajeva i oslanja se na mrežu aktivista unutar Irana koji potvrđuju prijave za svaku prijavljenu žrtvu. Zbog dugogodišnjeg praćenja demonstracija, HRANA ima reputaciju pouzdanog izvora, ali njeni podaci se — zbog okolnosti — ne mogu uvek nezavisno potvrditi.
FILE - Protesters participate in a demonstration in Berlin, Germany, in support of the nationwide mass protests in Iran against the government, Jan. 10, 2026. (AP Photo/Ebrahim Noroozi, File)(ASSOCIATED PRESS)
Ograničenja u potvrđivanju podataka
Zbog blokade komunikacija, novinari AP-a često nisu u mogućnosti da samostalno verifikuju svaku prijavljenu smrt. Teokratska vlast u Iranu nije objavila zvanične statistike o žrtvama protesta, a državni mediji pružaju malo ili nikakve informacije, što dodatno otežava procenu obima nasilja i poginulih.
FILE - Protesters hold placards during a rally in support of the nationwide mass demonstrations in Iran against the government in Paris, Jan. 11, 2026. (AP Photo/Michel Euler, File)(ASSOCIATED PRESS)
Provera i autentifikacija video‑materijala
Veliki deo vizuelnih dokaza koji kruže mrežom čine kratki i podrhtavajući snimci ili zvučni zapisi rafala. Mnogi od tih snimaka verovatno napuštaju zemlju preko Starlink satelitskih antena ili drugih kanalâ za prenos podataka. AP u procesu verifikacije:
- upoređuje snimke sa poznatim lokacijama i orijentirima (geolokacija),
- proverava vremenske oznake i okolnosti događaja,
- konsultuje regionalne stručnjake i analitičare,
- upoređuje sadržaj video‑materijala sa drugim prikupljenim informacijama i izvorima.
Važno: Iako ove metode povećavaju pouzdanost, AP jasno navodi ograničenja i nije uvek u mogućnosti da nezavisno potvrdi svaku pojedinačnu tvrdnju o žrtvama.
Ukratko, AP-ova metodologija kombinuje izveštaje verifikovanih lokalnih aktivista, analizu video‑dokaza i konsultacije sa stručnjacima, ali ostaje pod značajnim ograničenjima dok su komunikacije u zemlji prekinute.
Pomozite nam da budemo bolji.
