Studija sprovedena tokom novogodišnjeg vatrometa na Victoria and Alfred Waterfront u Kejptaunu otkrila je da su Cape Fur Seals tokom vatrometa prešle iz spavanja u pojačanu budnost i aktivnost, dok su Hartlaubovi galebovi pojačali vokalizaciju nakon eksplozija. Istraživanje je koristilo mikrofone u vazduhu, hidrofonske zapise i kamere. Zvuci vatrometa u opsegu 50 Hz–4 kHz preklapaju se sa pozivima ovih vrsta i delimično se prenose u vodu, što ukazuje na potencijalni rizik od uznemiravanja za zaštićene populacije.
Vatromet i divlji svet: foke postale budne, galebovi glasniji nakon eksplozija
Fireworks explode in a glorious display over the Saginaw River at Bay City Michigan's annual fireworks show. Crowds gather in boats on the river to watch the display and celebrate Independence Day.© Craig Sterken/Shutterstock.com
Studija sprovedena tokom novogodišnjeg vatrometa na Victoria and Alfred Waterfront u Kejptaunu (31. decembar 2023) pokazala je da su zvučni udari vatrometa izazvali kratkoročne promene u ponašanju morskih ptica i foka. Istraživanje su vodili naučnici sa Stellenbosch University i University of Cape Town, koristeći kombinaciju zvučnih zapisa i video-posmatranja kako bi ocenili efekte buke i na kopneni i na podvodni zvučni pejzaž.
Metodologija
Istraživanje je koristilo:
Animals get used to the continuous sound of traffic.©ssguy/Shutterstock.com(ssguy/Shutterstock.com)
- mikrofone u vazduhu za snimanje zvukova vatrometa i vokalizacija (Cape fur seals, Cape cormorants, Hartlaub’s gulls),
- hidrofone za beleženje podvodnog prenosa zvuka,
- kamere za praćenje ponašanja foka pre, tokom i nakon vatrometa.
Posmatranja su obavljena tokom perioda od 31. decembra 2023. do 1. januara 2024. Uočen je i postojeći antropogeni šum (brodovi, muzika) u luci, pa su životinje već bile izložene urbanim zvucima.
Glavni nalazi
Foke (Cape Fur Seals) su tokom vatrometa prešle iz faze mirovanja u povećanu budnost i pokretljivost; po prestanku vatrometa zabeležen je porast vokalizacije. To ukazuje na akutnu, kratkotrajnu reakciju na impulsne, intenzivne zvukove.
Dogs and horses can become stressed by fireworks.©Billion Photos/Shutterstock.com(Billion Photos/Shutterstock.com)
Hartlaubovi galebovi su značajno pojačali vokalizaciju nakon eksplozija, verovatno radi održavanja kontakta i orijentacije među jedinkama.
Studija je potvrdila da se zvuk vatrometa (frekvencijski opseg 50 Hz–4 kHz) delimično preklapa sa frekvencijama poziva foka i galebova, što može pojačati percipirani intenzitet i ometanje komunikacije.
Seals can detect firework sounds under the water.©Alessandro De Maddalena/Shutterstock.com(Alessandro De Maddalena/Shutterstock.com)
Hidrofoni su pokazali da se delovi zvučnog signala iz vazduha prenose i u vodu, što znači da vatromet utiče i na podvodni zvučni pejzaž.
Širi kontekst i implikacije
Impulsni i nepredvidivi zvuci, poput vatrometa, izazivaju akustični refleks iznenađenja i mogu dovesti do senzibilizacije kod životinja pri ponovljenom izlaganju. Ranija istraživanja su već dokazala stresne reakcije kod domaćih životinja (psi, konji), uključujući drhtanje, povišen nivo kortizola i intenzivno ponašanje.
Zbog toga što su mnoge vrste u blizini V&A Waterfront zaštićene, ponašanja zabeležena u studiji mogla bi se smatrati uznemiravanjem u skladu sa zakonodavstvom. Autori stoga pozivaju na dalje istraživanje i promišljanje politika koje bi uravnotežile javne proslave i zaštitu divljeg sveta.
Preporuke
Na osnovu nalaza, korisne mere mogu uključivati:
- ograničavanje upotrebe vatrometa u blizini kolonija i zaštićenih staništa,
- razmatranje alternativnih, tiših tehnologija i termina održavanja priredbi,
- dodatna istraživanja o dugoročnim efektima i o podvodnom prenosu impulsnih zvukova.
Zaključak
Vatromet, iako atraktivan ljudima, predstavlja značajan, impulsan izvor buke koji kratkoročno menja ponašanje morskih životinja i može uticati na njihovu komunikaciju i energetsku potrošnju. Potrebne su dodatne studije i pažljivo upravljanje pre događaja koji generišu glasne, impulsne zvuke u blizini osetljivih staništa.
Pomozite nam da budemo bolji.
