Britanska RAF rasporedila je četiri Typhoon lovca u Katar na poziv katarske vlade u "defanzivnom svojstvu" kao deo zajedničkog napora za očuvanje stabilnosti u regionu. SAD su poslale nosač aviona USS Abraham Lincoln, prateće razarače i dodatne protivraketne sisteme (Patriot, THAAD), a u regionu su viđeni i transportni C-17 avioni. Protesti u Iranu su, prema izveštajima HRANA, izazvali više od 5.000 žrtava, dok iranski vrh i IRGC prete odmazdom u slučaju napada. Situacija ostaje nestabilna i zahteva praćenje diplomatskih i vojnih poteza.
RAF Rasporedio Typhoon Lovce u Katar Dok Se Povećavaju Napetosti Sa Iranom
Four Typhoons were deployed to Qatar, just across the Persian Gulf from Iran - Ministry of Defence
Britanska Kraljevska vazduhoplovna snaga (RAF) rasporedila je četiri lovačka aviona Typhoon u Katar u "defanzivnom svojstvu", saopštilo je Ministarstvo odbrane (MoD). Raspoređivanje je izvršeno na poziv katarske vlade i, kako je navedeno, predstavlja nastavak odbrambenog partnerstva između Velike Britanije i Katara te doprinos međunarodnim naporima za očuvanje regionalne stabilnosti.
Avioni su poslati u region Zaliva i stacionirani su u blizini katarskih baza — postojeća britanska prisutnost nalazi se u Dukhanu, na zapadnom delu poluostrva. Prema informacijama, Typhooni nisu upućeni na glavnu američku bazu Al-Udeid, koja je ranije bila meta napada.
Donald Trump told reporters ‘a lot of ships’ were headed towards Iran on Thursday - Mandel Ngan
Kapaciteti i uloga Typhoona
Typhooni poseduju napadne sposobnosti koje uključuju vođene rakete srednjeg i dugog dometa i precizno navođene bombe. U javnim izvorima često se navodi da letelice mogu nositi oružje poput Storm Shadow-a, što im omogućava udare na ciljeve sa velikih udaljenosti. Sa druge strane, njihove odbrambene mogućnosti uključuju presretanje i obaranje bespilotnih letelica i, u određenim uslovima, nekih nenavođenih projektila.
Regionalna napetost i američki odgovor
Tenzije su porasle između Vašingtona i Teherana nakon masovnih protesta u Iranu i nasilnog gušenja demonstracija. Američki predsednik je izjavio da je poslao veliku pomorsku grupu, a nosač aviona USS Abraham Lincoln i prateći razarači navodno se kreću ka regionu. Njegovo prisustvo, zajedno sa razmeštanjem dodatnih protivraketnih sistema (Patriot, THAAD) i zapaženim transportnim avionima C-17, povećava američke opcije u slučaju eskalacije.
"Imamo mnogo brodova koji idu u tom pravcu. Samo za svaki slučaj," izjavio je američki predsednik, podstičući spekulacije o mogućim vojnim radnjama i odmazdama.
Analitičari navode da takve mere, uključujući prisustvo nosača aviona i protivraketnih sistema, predstavljaju signal odvraćanja, ali i povećavaju rizik od dalje eskalacije u regionu.
Protesti u Iranu i pretnje odmazdom
Prema izveštajima organizacije Human Rights Activists News Agency (HRANA), u gušenju protesta u Iranu poginulo je više od 5.000 ljudi — brojka koju je teško nezavisno verifikovati zbog ograničenja pristupa i prekida interneta. Protesti, koji su započeli 28. decembra zbog ekonomskih i političkih razloga, proširili su se širom zemlje, a vlasti su rasporedile Iransku revolucionarnu gardu i privremeno isključile internet kako bi suzbile demonstracije.
The deployment of USS Abraham Lincoln will boost America’s options against Iran
Vrhovni vođa ajatolah Ali Hamenei optuživao je SAD za mešanje i zapretio odmazdom u slučaju napada, dok je komandant IRGC-a izjavio da su "prsti na obaraču" spremni da izvrše naređenja.
Šta pratiti dalje
Ključni faktori koji će uticati na dalji razvoj događaja su: dalji potezi američke vojske u regionu, reakcije iranskih vlasti i IRGC-a, kao i tok protesta i dostupnost pouzdanih informacija iz Irana. Diplomatski pritisci i vojne pripreme obe strane održavaju situaciju napetom, a svaka eskalacija mogla bi imati široke posledice po bezbednost u Persijskom zalivu i globalne energetske tokove.
Pomozite nam da budemo bolji.
