Sažetak: Kurdske snage koje su deceniju sarađivale sa SAD i Velikom Britanijom osećaju se izneverenim nakon povlačenja zapadnih partnera. SDF je navodno izgubio oko 80% teritorije u kratkom roku, dok su prorežimske snage zauzele pritvorske centre sa približno 9.000 zatvorenika IS. Haos u kampu Al-Hol i evakuacije militanata podižu rizik regionalne destabilizacije, a Kurdi poručuju da se neće predati.
Kako je Zapad ostavio saveznike u krvavim peskovima Sirije — Kurdi se osećaju iznevereno
Senior Syrian Kurdish politician Gharib Hesso announces the mobilisation of his people in the city of Qamishli
Izdaja.
Mitan Šoreš, ranjen prostrelnom ranom, oporavlja se u bolničkom krevetu i za Zapad ima samo jednu reč: izdaja. Nekada cenjeni borac, deo snaga koje su deceniju uz podršku SAD i Velike Britanije vodile borbu protiv Islamske države (IS), danas se nalazi među desetinama hiljada Kurda koje saveznici, kako tvrde, ostavljaju same pred ofanzivom prorežimskih jedinica.
„Koalicione snage nisu učinile ništa za nas. Godinama smo radili zajedno protiv IS, a oni nam nisu pružili podršku… Kažem otvoreno: izneverili su nas,“
Hevin Ibrahim Hassan, an elderly Kurdish woman in Qamishli, is among those civilians who have accepted the plea to take up arms
Suočeni s naglim gubitkom teritorija, kurdske jedinice povlače se i drže tek mali pojas zemlje blizu turske granice dok prorežimske snage napreduju. U kratkom vremenskom roku Sirijske demokratske snage (SDF) izgubiše prema izveštajima oko 80% teritorije koju su prethodno kontrolisale.
Raste strah od haosa i bekstva zatvorenika IS
Prorežimske jedinice zauzele su nekoliko pritvorskih centara u kojima su se nalazili zatvorenici i porodice pripadnika IS — procenjuje se da je oko 9.000 militanata i pratećih civila bilo u zajedničkim pritvorima. U isto vreme, haos u kampu Al-Hol, gde se nalazilo oko 23.000 žena i dece povezanih sa IS, doveo je do delimičnih bekstava nakon što su neke zatvorenice uklonile ograde i pobegle.
Na desetine hiljada civila beži, poloja snabdevanja gradi se u haotičnim kolonama, a u gradovima poput Kamishlija vlada nestašica vode, struje i hleba. Ulice su pune ljudi koji traže zaklon u džamijama, crkvama i školama.
Young people on a roundabout bear arms before a statue celebrating ‘Rojava’ or Syrian Kurdistan
Politička previranja i optužbe
Mnogi predstavnici kurdskih snaga optužuju SAD i zapadne partnere za napuštanje. Aktivisti i komandanti ukazuju da su godinama bili saveznici u borbi protiv IS i da im sada prepuštanje terena izaziva gubitak života i bezbednosni kolaps. U javnim nastupima i na protestima pominju se i imena posrednika i političara kojima pripisuju odgovornost za diplomatske sporazume koji su, po njima, pogodovali novom režimu.
Istovremeno, izveštaji govore da SAD razmatraju evakuaciju do 7.000 pritvorenih militanata IS u pravcu Iraka, kao i kompletno povlačenje preostalih oko 1.000 vojnika iz Sirije nakon dugogodišnje kampanje.
Odbrana do poslednjeg daha
Kurdske jedinice, uključujući i ženske jedinice YPJ, poručuju da se neće predati. Ulice Kamishlija ispunjene su prizorima mobilizacije: oružje se deli, stariji i civile pozivaju da se uključe u odbranu. Citati poput „Boriti ćemo se do poslednje kapi krvi“ odražavaju odlučnost i strah za budućnost zajednice.
A member of a Damascus-affiliated armed faction appears appears in a video holds a strand of hair belonging to a Kurdish female fighter from the Women’s Protection Units
Za sada je prekid vatre kojim se pokušava regulisati izmeštanje pritvorenika vremenski ograničen; ako on istekne, sukobi bi mogli eskalirati bez međunarodne intervencije.
Region na ivici šire destabilizacije
Ova faza sukoba događa se dok na region deluju i drugi faktori: tenzije između SAD-a i Irana, prisustvo proiranskih milicija duž sirijsko-iračke granice i diplomatske promene koje su dovele do ponovne pojave ličnosti i snaga koje su nekada bile marginalne. U takvom okruženju, urušavanje kurdske kontrole nosi rizik šire eskalacije i ponovnog jačanja terorističkih grupa.
Napomena: U tekstu su zadržani imena i tvrdnje kako su predstavljene u izvoru; neka imena i detalji mogu biti predmet daljnje provere nezavisnih izvora.
Pomozite nam da budemo bolji.
