Novo istraživanje zasnovano na visokorezolutnim satelitskim snimcima i simulacijama nivoa mora ukazuje da su formacije u Coprates Chasma (deo Valles Marineris) veoma slične rečnim deltama na Zemlji. Autori zaključuju da je delta ulivala u ogromni drevni okean, procenjen na najmanje veličinu Arktičkog okeana, koji je mogao da prekriva značajan deo severne hemisfere Marsa pre oko tri milijarde godina. Nalazi su dobiveni analizom podataka ESA i NASA sondi, ali ostaju otvorena pitanja o datiranju i dugotrajnosti vodenih uslova.
Zapanjujući Tragovi Gigantskog Drevnog Okeana Na Marsu — Mogući "Plavi" Mars Pre ~3 Milijarde Godina
Researchers used satellite data to calculate and simulate the sea level in a canyon, getting a glimpse of a huge ocean.
Novo međunarodno istraživanje otkriva geomorfološke tragove koji ukazuju na postojanje ogromnog, drevnog okeana koji je nekada pokrivao deo severne polovine Marsa. Istraživači su koristili visokorezolutne satelitske snimke i simulacije nivoa mora u kolosalnom kanjonu Coprates Chasma, delu ogromnog sistema kanjona Valles Marineris, kako bi rekonstruisali moguće obalne linije i delte.
Metodologija i ključni dokazi
Tim je analizirao podatke sa sondi Evropske svemirske agencije — ExoMars Trace Gas Orbiter i Mars Express, kao i sa NASA-inog Mars Reconnaissance Orbiter. Na osnovu detaljne analize reljefa i sedimentnih formacija, istraživači su identificirali strukture koje snažno podsećaju na fan delte — konusne nanose sedimenta koje nastaju kada planinski potok uliva u mirnu vodenu površinu.
"Jedinstveni visokorezolutni snimci Marsa omogućili su nam da detaljno proučavamo martijanski reljef i prepoznamo oblike koji podsećaju na obale i delte na Zemlji," rekao je koautor i doktorant Ignatius Argadestya (Univerzitet u Bernu).
Istraživači su mapirali te delte i rekonstruisali tadašnji nivo mora. Na osnovu oblika delte i položaja obala, tim procenjuje da je okean u koji su se reke ulivale bio najmanje veličine Arktičkog okeana na Zemlji i da je njegova vodena masa verovatno dominirala velikim delom severne hemisfere Marsa pre otprilike tri milijarde godina.
"Strukture koje smo identifikovali na snimcima jasno liče na ušće reke u okean," objasnio je koautor, profesor geologije Fritz Schlunegger (Univerzitet u Bernu).
Ograničenja i dalji koraci
Autori naglašavaju da nisu prvi koji su predlagali postojanje drevnog okeana na Marsu — ranije studije su iznosile slične hipoteze — ali tvrde da njihova rekonstrukcija nivoa mora počiva na visokorezolutnim slikama i prepoznatim geomorfološkim obrisima obale i delta. Ipak, ostaju otvorena pitanja o tačnom datiranju, obimu trajanja vode na površini i uticaju erozije i tektonike na interpretaciju formacija.
Dalja istraživanja će zahtevati kombinaciju dodatnih orbitalnih podataka, geokemijskih analiza i, eventualno, odnosa uzoraka sa budućih misija kako bi se potvrdila priroda i starost ovih formacija.
Zašto je otkriće važno?
Ako se potvrdi, postojanje tako velikog drevnog okeana ima velike implikacije za razumevanje klime i hidrologije ranog Marsa, kao i za potragu za znakovima drevnog života. Voda u velikim rezervoarima povećava verovatnoću postojanja pogoda za razvoj i očuvanje organskih tragova, ali trenutni nalazi sami po sebi ne dokazuju da je život postojao.
Ukratko, studija predstavlja intrigantan i važan korak ka boljem razumevanju davne istorije Marsa i otvara nove pravce za ciljane naučne misije.
Pomozite nam da budemo bolji.
