U Wadi Khamila na jugozapadnom Sinaju pronađeni su stenski reljefi stari oko 5.000 godina koji prikazuju scenu osvajanja: egipatski pobednik, klečećeg i ranjenog stanovnika Sinaja, reljef čamca i natpisi. Pored toga, urezano ime pored čamca je namerno izbrisano, a u natpisima se pojavljuje bog Min kao zaštitnik Egipćana izvan Nilske doline. Autori studije planiraju veću arheološku kampanju kako bi istražili područje dalje.
Otkriveni reljefi stari ~5.000 godina na Sinaju: scena osvajanja, izbrisano ime faraona i prikazi boga Mina
With redrawing for visibility: Rock carvings discovered in Wadi Khamila, Sinai Desert, believed to depict ancient Egypt’s conquest of the region, January 31, 2026. (photo credit: Photo: M. Nour El-Din/redrawing: E. Kiesel)
Arheolozi su u Wadi Khamila, suvom potezu na jugozapadnom Sinaju, otkrili stenske rezbarije stare oko 5.000 godina koje ukazuju na egipatsku vojnu i političku aktivnost u tom regionu. Saopštenje Univerziteta u Bonu i studija objavljena u časopisu Blätter Abraham (2025) navode da nalaz doprinosi razumevanju ranih kontakata i moguće kolonijalne mreže starih Egipćana na Sinaju.
Glavni motivi: među rezbarijama je scena u kojoj stoji krupan lik sa podignutim rukama, ispred koga kleči ranjena figura probodena strelom kroz grudi. Egiptolog prof. dr Ludwig Morenz tumači ovu kompoziciju kao prikaz nasilnog osvajanja i potčinjavanja lokalnog stanovništva.
Dodatni nalazi: pored scene nasilja otkriven je i reljef broda, a pored njega je nekada bilo urezano ime — moguće ime faraona — koje je namerno izbrisano. Nije poznato ko je, kada i iz kog razloga uklonio to ime.
Rock carvings discovered in Wadi Khamila, Sinai Desert, believed to depict ancient Egypt’s conquest of the region, January 31, 2026. (credit: M. Nour El-Din)
U neposrednoj blizini pronađen je i natpis koji pominje egipatsko božanstvo Min, označavajući ga kao „božanskog zaštitnika Egipćana u oblastima izvan Nilske doline“. Egipatski arheolog Mustafa Nour El‑Din kasnije je u istoj oblasti otkrio i drugo prikazivanje boga Mina.
Širi istorijski kontekst
Morenz naglašava da su slične stenske rezbarije poznate i iz drugih suvih dolina na Sinaju, ali da otkriće u Wadi Khamili — datovano na oko 5.000 godina — sugeriše postojanje ranih, verovatno ekonomski motivisanih oblika prisustva ili kolonizacije Egipćana u regionu. Po rečima istraživača, jedna od rezbarija iz Wadi Khamile predstavlja jednu od najranijih poznatih scena ubistva koja prati natpis.
Šta slede arheolozi?
Autori studije, Mustafa Nour El‑Din i prof. dr Ludwig Morenz, upozoravaju da su istraživanja tek započeta i najavljuju planiranje prve veće terenske kampanje u Wadi Khamili s ciljem pronalaska dodatnih crteža i natpisa.
Napomena: Datovanje „oko 5.000 godina“ zasniva se na stilskim, paleografskim i kontekstualnim indikatorima iz studije; detaljnija datovanja i analize materijala mogu pružiti precizniji hronološki okvir u budućim istraživanjima.
Pomozite nam da budemo bolji.
