Interni dokument Ministarstva odbrane Vijetnama iz avgusta 2024. navodi da vojni vrh smatra SAD "belligerentnom" silom i razrađuje scenarije za moguću invaziju ili nekonvencionalne pritiske. Dokument takođe ističe strah od stranog podsticanja "boje revolucije" kao opasnosti po komunistički režim. Iako je 2023. potpisano Komprehensivno strateško partnerstvo sa SAD, u vrhu zemlje postoje duboke podele između vojno‑konzervativnog krila i onih koji podržavaju bližu saradnju sa Vašingtonom.
Interni dokument otkriva da se Vijetnamska vojska priprema za mogući američki napad i „boju revoluciju“
FILE - U.S. Defense Secretary Pete Hegseth, left, and General Secretary of Vietnam's Communist Party To Lam talk during a meeting in Hanoi, Vietnam, Nov. 2, 2025. (AP Photo/Hau Dinh, File)(ASSOCIATED PRESS)
HANOJ — Godinu dana nakon što je Vijetnam unapredio odnose sa SAD na najviši diplomatski nivo, interni dokument Ministarstva odbrane iz avgusta 2024. otkriva da vojni vrh razmatra scenarije za moguću američku "invaziju" ili nekonvencionalne oblike pritiska, te smatra Sjedinjene Države "belligerentnom" silom, navodi organizacija The 88 Project.
Strah od "boje revolucije"
Dokument, nazvan "Plan Drugog američkog napada" u prevodu, ukazuje na dubok strah među vojno‑konzervativnim strukturama vlasti da bi strane sile, uključujući SAD, mogle podržati pokrete za smenu režima s ciljem promene socijalističke vlasti — pojave koje zvaničnici porede sa Narandžastom revolucijom u Ukrajini (2004) i drugim pokretima iz ranijih decenija.
FILE - U.S. President Joe Biden raises a toast as he participates in a State Luncheon with Vietnam President Vo Van Thuong in Hanoi, Vietnam, on Sept. 11, 2023. (AP Photo/Evan Vucci, File)(ASSOCIATED PRESS)
Podjela u vrhu vlasti
Analiza organizacije The 88 Project i komentari eksperata ukazuju na unutrašnje napetosti: dok su neki lideri otvoreniji za produbljivanje saradnje sa Vašingtonom (posebno radi ekonomskih koristi), konzervativni krugovi, bliski vojsci i bezbednosnim službama, ostaju duboko oprezni prema spoljnom uticaju i mogućim pokušajima političkog prevrata.
"Postoji konsenzus širom vlade i raznih ministarstava," rekao je Ben Swanton, suosnivač The 88 Projecta. "Ovo nije pitanje marginalnog ili paranoidnog krila unutar partije ili vlade."
Šta dokument kaže
Prema dokumentu, iako trenutni rizik od otvorenog rata s Vijetnamom ocenjuju kao nizak, američka politika prema Aziji — kroz jačanje bezbednosnih veza s regionalnim saveznicima — može uključivati "nekonvencionalne oblike ratovanja" i stvaranje povoda za intervenciju protiv država koje se ne uklapaju u američku strategiju.
FILE - A U.S. Marine honor guard member holds the Vietnamese flag during an honor cordon at the Pentagon to welcome Vietnamese Defense Minister Gen. Phan Van Giang, Sept. 9, 2024, in Washington. (AP Photo/Kevin Wolf, File)(ASSOCIATED PRESS)
Odnosi sa SAD i Kina
Uprkos potpisivanju Komprehensivnog strateškog partnerstva sa SAD 2023, dokument pokazuje da Hanoj nastoji da balansira: Kina je prikazana više kao regionalni rival nego egzistencijalna pretnja, dok su ekonomske veze i sa Pekingom i sa Vašingtonom od presudnog značaja.
Međunarodni kontekst i posledice
Stručnjaci kao što su Nguyen Khac Giang i Zachary Abuza ocenjuju da dokument reflektuje istorijsku memoriju rata i brigu vojne elite o stabilnosti režima. Dodatno nepovjerenje stvorile su ranije rezove USAID finansiranja i osporeni projekti sanacije posle Agent Orangea, što je narušilo poverenje u bilateralne projekte.
FILE - Vietnam's Communist Party General Secretary To Lam, right, and Chinese President Xi Jinping wave during a meeting at the Office of the Party Central Committee in Hanoi, Vietnam, April 14, 2025. (Nhac Nguyen/Pool Photo via AP, File)(ASSOCIATED PRESS)
Zaključak
Objavljeni materijali pružaju retki uvid u unutrašnje procene vijetnamske bezbednosne elite: iako Hanoj nastavlja diplomatsko približavanje SAD i koristi ekonomske mogućnosti, postojanje takvog dokumenta pokazuje koliko duboke rezerve i strahovi i dalje postoje unutar države.
Izveštavanje je dopremljeno iz Bangkoka. Izvori: Associated Press, The 88 Project, izjave stručnjaka.
Pomozite nam da budemo bolji.
