Nova studija u Communications Earth & Environment pokazuje da su ključne stene Stonehengea verovatno bile prenete namerno od strane ljudi, a ne donesene glečerima. Istraživači su analizirali više od 700 zrna cirkona i apatita iz rečnih sedimenata oko lokacije i nisu pronašli geokemijske tragove koji bi potvrdili glečerski transport do Salisbury Plain. Bluestones potiču iz Preseli Hills (~225 km), dok Altar Stone najverovatnije dolazi iz severne Engleske ili Škotske (≥500 km). Nalazi podržavaju teoriju o namernom izboru i prevozu megalita.
Ljudi, Ne Glečeri: Nova Studija Potvrdila Poreklo Stena Stonehengea
Ken Follett returns with an epic on building Stonehenge in 2500 BCE. (photo credit: Chedko. Via Shutterstock)
Nova recenzirana studija objavljena krajem januara u časopisu Communications Earth & Environment daje snažne dokaze da su najegzotičnije stene Stonehengea dopremljene namerno od strane ljudi, a ne pomerene glečerima tokom poslednjeg ledenog doba.
Metode i ključni dokazi
Istraživači su primenili metodu poznatu kao detrital zircon–apatite fingerprinting i datirali više od 700 zrna cirkona i apatita iz rečnih sedimenata oko lokacije Stonehenge. Koristeći stope radioaktivnog raspada, utvrdili su starosnu i geokemijsku „potpisnost“ sedimenata koja bi, da su glečeri prevezli kamenje preko terena, trebalo da sadrži tragove porekla iz udaljenih područja.
Nakon analize, autori nisu pronašli geokemijske tragove u rečnim sedimentima koji bi ukazivali da su glečeri stigli toliko južno kao do Salisbury Plain — što ozbiljno dovodi u pitanje hipotezu o glečerskom transportu.
Sheep grazing near Stonehenge. (credit: Tim M at Shutterstock)
„Dok su prethodna istraživanja dovodila u pitanje teoriju glečerskog transporta, naša studija ide dalje i primenjuje najsavremenije mineralno 'otisak prsta' da bi se pratilo pravo poreklo stena,“ navode autori Anthony Clarke i Christopher Kirkland.
Poreklo megalita
Prethodne studije i petrološke analize ukazuju da bluestone megaliti potiču iz Preseli Hills na zapadu Velsa — što znači da su bili preneti otprilike oko 225 km do lokacije spomenika. Još intrigantnije, Altar Stone u središtu srednjeg kruga verovatno potiče iz severne Engleske ili čak Škotske, na udaljenosti od najmanje 500 km.
Šta ovo znači
Rezultati studije dodatno podržavaju ideju da su zajednice u neolitu ciljano birale i prenosile ove kamene blokove — bilo kopnenim putem, preko mora ili kombinacijom oba pravca. Ipak, studija se odnosi na falsifikaciju hipoteze o glečerskom transportu do Salisbury Plain i ne daje konačan odgovor o tačnoj logistici prenošenja megalita, koja ostaje predmet daljih istraživanja.
Ukratko, nove geokemijske analize i datiranja pojačavaju argument da su ljudi, a ne prirodni ledeni pokrivači, bili odgovorni za dovođenje najegzotičnijih stena Stonehengea.
Pomozite nam da budemo bolji.
