Peter Mandelson, bivši arhitekta „New Labour“ i nekadašnji ambasador u SAD, predmet je krivične istrage nakon što su američke vlasti objavile dokumente koji ga povezuju sa Jeffreyem Epšteinom. Objave uključuju mejlove, fotografije i bankovne izvode koji dovode u pitanje da li je delio poverljive informacije i primao uplate. Gordon Brown je predao dokaze Metropolitan policiji, a Keir Starmer izrazio je žaljenje zbog imenovanja Mandelsona. Istraga Metropolitan policije i parlamentarna rasprava i dalje su u toku.
Ko je Peter Mandelson i Zašto Su Njegove Veze s Jeffrejem Epšteinom Potresle Britanski Establišment?
Peter Mandelson arrives at the Cabinet Office in central London on June 18, 2025. - Jonathan Brady/AP
Peter Mandelson, nekadašnji arhitekta „New Labour“ i bivši britanski ambasador u SAD, našao se u središtu velike političke i pravne afere nakon što su američke vlasti objavile dokumente povezujuće ga s finansijerom Jeffreyem Epšteinom. Objave sadrže mejlove, fotografije i bankovne izvode koji navode na sumnju da je Mandelson razmenjivao informacije i primao uplate od Epšteina — navode koje on i njegovi saradnici osporavaju.
Pozadina i politička karijera
Mandelson (72) je ključna ličnost moderne laburističke istorije: kao strateg komunikacija pomogao je transformaciju Laburističke stranke u „New Labour“ koja je dovela Tonyja Blaira na vlast 1997. Bio je ministar bez portfelja, sekretar za trgovinu i kasnije komesar EU za trgovinu. Tokom karijere više puta je bio pod pritiskom i dvaput prisiljen da podnese ostavku zbog skandala vezanih za lične finansije i vezu sa bogatim donatorima.
Peter Mandelson speaks at the British ambassador's residence in Washington, DC, on February 26, 2025. - Carl Court/Pool/Reuterrs
Šta pokazuju novi dokumenti?
Najnovija objava Ministarstva pravde SAD sadrži mejlove iz kojih proizilazi da je Mandelson 2009. navodno prosleđivao Epšteinu detalje o merama koje je britanska vlada razmatrala nakon finansijske krize 2008. U jednoj razmeni pominje se i planirani privremeni porez na bonuse u bankarstvu, kao i sugestija da izvršni direktor JP Morgan Chase kontaktira tadašnjeg ministra finansija Alistaira Darlinga.
Bankovni izvodi koji su objavljeni sugerišu da je između 2003. i 2004. na račune povezana sa Mandelsonom uplaćeno oko 75.000 USD. Postoje i tvrdnje da je Epštein uputio 10.000 funti suprugu Mandelsona, Reinaldu Avila da Silvi, za školovanje — navode koje Mandelsonov tim još osporava.
Mandelson's birthday note to Epstein was interspersed with images of them together. - House Committee on Oversight and Government Reform
Među dokumentima su i fotografije u kojima se pominje ličnost slična Mandelsonu. On je rekao da ne može da identifikuje lokaciju niti osobu na slici i da ne zna okolnosti nastanka fotografije.
Političke posledice u Britaniji
Keir Starmer je prošle godine imenovao Mandelsona za ambasadora u SAD, ali ga je smenio posle ranijeg talasa objava o vezi s Epšteinom. Sada su otkrića pogoršala političku situaciju za premijera: Starmer je u Parlamentu rekao da se kaje zbog izbora i da je Mandelson „ponavljano lagao“ njegovom timu o prirodi veze sa Epšteinom.
A newly released photo shows a man who appears to be Peter Mandelson in his underwear alongside a woman whose face has been redacted. - Department of Justice
Gordon Brown, koji je bio premijer u vreme Mandelsonove dužnosti u vladi poslije 2008, izjavio je da je dostavio informacije Metropolitan policiji i opisao navodno curenje informacija kao „neoprostiv i nepatriotski čin“ u trenutku kada je država pokušavala da odgovori na globalnu finansijsku krizu.
Istraga i pravni aspekti
Metropolitan policija je pokrenula istragu zbog sumnji na misconduct in public office — moguće zloupotrebe javnog položaja. Istraga je aktivna i vlasti su zatražile da određeni dokumenti koji bi mogli da ometaju rad policije budu privremeno zadržani od javne objave.
The British Embassy and the British ambassador's residence compound on September 11, 2025, in Washington, DC. - Andrew Harnik/Getty Images
Mandelson je podneo ostavku iz Laburističke stranke i najavio povlačenje iz Gornjeg doma Parlamenta (House of Lords) pod sve većim pritiskom javnosti i kolega.
Šta ostaje nejasno
Do sada objavljeni dokumenti ne dokazuju krivicu u sudskom smislu — oni predstavljaju osnov za istragu i javnu debatu. Mandelsonovi predstavnici negiraju sećanje ili zapise o pomenutim uplatama i osporavaju autentičnost nekih dokumenata. Konačne procene i eventualne optužnice zavisiće od toka istrage i ocene dokaza.
Ukratko: Skandal je podstakao pitanja o vezama političara sa moćnim privatnim donatorima, o bezbednosnoj proveri visokih državnih imenovanja i o granicama privatnih odnosa koji mogu narušiti nacionalni interes.
Pomozite nam da budemo bolji.
