Objavljivanje velikog skupa dokumenata o Jeffreyju Epsteinu potreslo je Evropu: dosijei su izazvali smene, istrage i gubitak počasnih titula među političarima, diplomatama i članovima kraljevskih porodica. U Velikoj Britaniji Peter Mandelson je smenjen i pod policijskom proverom, dok je bivši princ Andrew platio milionsku nagodbu i izgubio titule. U SAD su posledice do sada umerenije, ali su neki uticajni Amerikanci pod pritiskom ili istragom.
Epsteinovi Dosijei Potresli Evropu: Smenjenja, Istrage i Političke Posledice
FILE - British Prime Minister Keir Starmer, right, talks with Britain's ambassador to the United States Peter Mandelson during a welcome reception at the ambassador's residence on Wednesday, Feb. 26, 2025 in Washington. (Carl Court/Pool Photo via AP, file)(ASSOCIATED PRESS)
Velika baza dokumenata o Jeffreyju Epsteinu, objavljena od strane Ministarstva pravde SAD, potresla je političke, ekonomske i društvene elite širom Evrope. Objave su izazvale smene, otvaranje istraga i gubitak počasnih titula, dok su reakcije u SAD u ovom trenutku bile relativno umerene.
Dokumenta otkrivaju mrežu kontakata koju je Epstein izgradio među kraljevskim članovima, političarima, diplomatama, biznismenima i akademicima. Mnogi od uključenih nisu optuženi za seksualna dela, ali su pali zbog održavanja prijateljskih ili pogodnih odnosa sa Epsteinom i posle njegove ranije osude.
FILE - Britain's Andrew Mountbatten-Windsor, formerly known as Prince Andrew, looks round as he leaves after attending the Easter Matins Service at St. George's Chapel, Windsor Castle, England, April 20, 2025. (AP Photo/Kirsty Wigglesworth, File)(ASSOCIATED PRESS)
Šta se događa u Velikoj Britaniji
U Velikoj Britaniji najviše odjekuje slučaj Petera Mandelsona, bivšeg ambasadora u Vašingtonu, koji je smenjen zbog veza sa Epsteinom i sada je predmet policijske provere da li je zloupotrebio položaj prosleđivanjem osetljivih informacija. Premijer Keir Starmer suočio se sa kritikama zbog imenovanja i obećao je objavljivanje dokumenata vezanih za proces provere kandidata.
Bivši princ Andrew već je pod pritiskom: platio je milionsku nagodbu u tužbi jedne od Epsteinovih žrtava i izgubio javne titule i privilegije. Njegov slučaj i dalje privlači pažnju javnosti i pravnih organa.
British Ambassador to the United States, Peter Mandelson speaks during the rededication ceremony of the George Washington Statue in the National Gallery in London, Wednesday, June 18, 2025. (AP Photo/Kirsty Wigglesworth)(ASSOCIATED PRESS)
Evropske istrage i posledice
U nekoliko evropskih zemalja došlo je do hitnih reakcija: u Norveškoj je otvorena istraga protiv bivšeg premijera Thorbjørna Jaglanda, dok su norveški diplomati Terje Rød-Larsen i Mona Juul našli na meti ispitivanja i javne osude. Juul je suspendovana sa pozicije ambasadorke nakon otkrića da je Epstein u testamentu ostavio znatna sredstva njihovoj porodici.
Švedska zvaničnica u UN podnela je ostavku, a u Slovačkoj je savetnik za nacionalnu bezbednost dao ostavku nakon objava o komunikaciji sa Epsteinom. Letonija, Litvanija i Poljska pokrenule su zvanične preglede dosijea radi procene mogućih žrtava i veza.
Britain's Prime Minister Keir Starmer speaks during a meeting with Chinese President Xi Jinping at the Great Hall of the People in Beijing Thursday, Jan. 29, 2026. (AP Photo/Vincent Thian, Pool)(ASSOCIATED PRESS)
Kako se ponašaju Sjedinjene Države
Iako je do objave dosijea došlo nakon pritiska u SAD, posledice su se tamo pokazale manje dramatične — barem zasad. Nekolicina istaknutih Amerikanaca našla se pod pritiskom: Larry Summers privremeno se povukao iz akademskih obaveza, Brad Karp podneo je ostavku kao predsednik advokatske firme Paul Weiss, a NFL ispituje veze Stevea Tischa sa Epsteinom. Mnogi drugi koji su komunicirali sa Epsteinom zasad nisu suočeni sa krivičnim gonjenjem.
“Epstein je skupljao moćne ljude kao drugi skupljaju bodove na kartici,” rekao je Mark Stephens, pravnik iz Londona. Sada su računi javni.
Širi uticaj i pitanja odgovornosti
Objavljivanje dosijea pokrenulo je debatu o tome kako različiti politički sistemi i mediji tretiraju skandale. U parlamentarnim sistemima, poput britanskog, potencijalno brže nastupa politička odgovornost, dok u SAD procesi i deklasifikacije prate drugačiji tempo.
FILE -Norway's Crown Prince Haakon, Crown Princess Mette-Marit and Princess Ingrid Alexandra applaud during the Nobel Peace Prize award ceremony, in Oslo, Norway, Dec. 10, 2025. (Ole Berg-Rusten/NTB Scanpix, Pool via AP), File)(ASSOCIATED PRESS)
Dok javne ličnosti u Evropi snose neposredne posledice, istrage će utvrditi da li su neke veze Epsteina uticale na donošenje politika ili predstavljale koruptivne prakse. Istrage i političke posledice verovatno će se razvijati mesecima, pa i godinama.
Napomena: Činjenice u tekstu zasnovane su na objavljenim dokumentima i izveštajima, a istrage su u toku — moguće su nove promene i otkrića.
Pomozite nam da budemo bolji.
