UNDP je pokrenuo akciju uklanjanja ogromne gomile otpada koja je zasula Fras Market u Gazi; procena obima je oko 300.000–350.000 m³, a gomila je visoka oko 13 metara. Otpad će tokom naredna šest meseca biti prebačen na privremenu lokaciju u Abu Jarad (75.000 m²) pripremljenu po ekološkim standardima. Projekat finansiraju Humanitarni fond i EU (ECHO), dok UNDP ističe da su rizici po javno zdravlje i dalje kritični zbog nedostupnosti glavnih sanitarnih deponija.
UNDP Počinje Uklanjanje Ogromne Deponije Koja Je Zatrpala Fras Market u Gazi
Palestinians walk near a landfill, in Gaza City, February 11, 2026. REUTERS/Dawoud Abu Alkas
Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP) započeo je uklanjanje velike ratne gomile otpada koja je više od godinu dana pokrivala deo Fras Marketa, jednog od najstarijih i najprometnijih trgovačkih kvartova u gradu Gaza. Radovi su započeti kako bi se smanjili izraženi zdravstveni i ekološki rizici za stanovnike.
Obim i uzrok deponije: UNDP navodi da je obim naslaga procenjen na preko 300.000 kubnih metara (oko 390.000 kubnih jardi), dok je opština Gaza ranije navela brojku od približno 350.000 kubnih metara — razlika odražava procene različitih izvora i dinamiku prikupljanja podataka u uslovima ratne krize. Naslage su nastale nakon što su gradske službe bile onemogućene da pristupe glavnoj deponiji u oblasti Juhr al‑Dik, pored granice sa Izraelom, kada je sukob eskalirao u oktobru 2023. godine.
Plan premeštanja i sigurnost lokacije: UNDP planira da u narednih šest meseci prenese otpad na privremenu lokaciju u Abu Jarad, južno od grada Gaza. Nova lokacija ima površinu od 75.000 m² i uredjena je po ekološkim standardima kako bi se omogućila bezbedna dnevna deponija i smanjio uticaj na okolinu.
People walk past a large mound of rubbish at a landfill site surrounded by residential buildings in Gaza City, February 11, 2026. REUTERS/Dawoud Abu Alkas
Projekat finansiraju Humanitarni fond i Evropska unija (ECHO). Osim uklanjanja velike gomile u srcu grada, UNDP je u sklopu hitne intervencije od početka rata prikupio više od 570.000 tona komunalnog otpada širom pojasa Gaze, navodi se u saopštenju.
„Treba ga premestiti na lokaciju udaljenu od ljudi, gde su stari otpad složeni. Nema druge solucije. Šta će izazvati? Izazvaće gasove, bolesti i zaraze,“
Logistika i trenutna ograničenja: UNDP i gradske službe ističu da su, uprkos naporima, i dalje ograničene mogućnosti jer su dve glavne sanitarnе deponijе Gaze neprohodne, dok je broj privremenih deponija smanjen sa 141 na 56. Od tih privremenih lokacija, samo 10–12 je trenutno pristupačno i funkcionalno, što zadržava visok rizik po javno zdravlje i životnu sredinu.
Širi kontekst: Fras Market je pre rata služio stotinama hiljada stanovnika, snabdevajući ih hranom, odećom i kućnim potrepštinama. Njegovo zatrpavanje otpada postalo je simbolom humanitarne i ekološke krize koja prati sukob. Uklanjanje deponije može predstavljati konkretnu, opipljivu poboljšanje uslova za lokalno stanovništvo i znak da se radovi na stabilizaciji infrastrukturnih usluga nastavljaju, ali potpuni oporavak zavisi od pristupa trajnim sanitarnim kapacitetima i bezbednosne situacije.
Šta sledi: U narednim mesecima očekuje se transport otpada na tranzitne lokacije, nastavak sanacije zahvaćenih delova grada i dalji rad na obnavljanju pristupa trajnim deponijama čim to sigurnosne okolnosti dozvole.
Pomozite nam da budemo bolji.
