Chondrocladia sp. nov., nadimljena „smrtonosna kugla“, otkrivena je na 3.601 m istočno od Montagu Island (South Sandwich Islands) tokom ekspedicije Schmidt Ocean Institute / Ocean Census (20.02–26.03.2025). Umesto filtracije, spužva koristi kuglaste strukture sa kukicama za hvatanje sitnog plena, verovatno amfipoda i izopoda. Rasprostranjenost i status očuvanja još nisu poznati; manje od 30% uzoraka iz regiona je obrađeno, što ukazuje na veliku neistraženost područja.
Spužva „Smrtonosna kugla“ Otkrivena u Južnom Okeanu: Novi karnivorni predator na 3.601 m
Campagne GEOCYARISE - Eponge carnivore Chondrocladia lampadiglobus (Ifremer 00703-81529)© "Campagne GEOCYARISE - Eponge carnivore Chondrocladia lampadiglobus (Ifremer 00703-81529)" by null is licensed under BY 4.0.
Naučnici su tokom ekspedicije Schmidt Ocean Institute / Ocean Census otkrili novu vrstu karnivorne spužve u južnom Atlantiku, privremeno klasifikovanu kao Chondrocladia sp. nov.. Zbog svoje okrugle forme i jedinstvenog načina hranjenja dobila je nadimak „smrtonosna kugla“. Spužva je uočena na 3.601 metar dubine u oblasti Trench North, istočno od Montagu Island u arhipelagu South Sandwich Islands.
This is the Schmidt Ocean Institute’s research vessel at the South Sandwich Islands, during the 2025 expedition.©Paul Satchell/The Nippon Foundation-Nekton Ocean Census/Schmidt Ocean Institute © 2025 –Original/License(Paul Satchell/The Nippon Foundation-Nekton Ocean Census/Schmidt Ocean Institute © 2025)
Gde i kako je pronađena?
Uzorke je zabeležila i prikupljala daljinski upravljana podvodna letelica (ROV) SuBastian, koja snima visokorezolutne video zapise i fotografije, te omogućava uzorkovanje manipulacionim uređajima na velikim dubinama. Ekspedicija je trajala od 20. februara do 26. marta 2025. godine. Uzorci su konzervisani na brodu, a dalje analize uključuju morfološku procenu i DNK poređenja kako bi se potvrdilo da se radi o dosad neopisanoj vrsti.
Remotely operated vehicles are one of the only ways scientists explore depths of this size.©Humberto Ramirez/Shutterstock.com(Humberto Ramirez/Shutterstock.com)
Kako se hrani?
Za razliku od većine morskih spužvi koje se hrane filtracijom vode, spužve iz porodice Cladorhizidae—među kojima je i otkrivena Chondrocladia vrsta—razvile su karnivorni način ishrane. Ova nova spužva ima sferične strukture opremljene kukicama koje oštećuju i zadržavaju sitni, pokretni plen dok ga tkivo spužve ne razgradi i apsorbuje.
Thirty new deep-sea species, including a carnivorous “death-ball” sponge and shimmering scale worms, have been discovered from one of the most remote parts of our planet: the Southern Ocean.©Ocean Census / YouTube –Original(Ocean Census / YouTube)
Iako specifična ishrana Chondrocladia sp. nov. još nije potvrđena, naučnici smatraju da verovatni plen uključuje male račiće (amfipode, izopode) i druge planktonske ili bentoske organizme koji plutaju u toj dubini.
The death ball sponge likely eats tiny crustaceans and other microscopic prey.©Dan Olsen/Shutterstock.com(Dan Olsen/Shutterstock.com)
Zašto je ovo otkriće važno?
Region South Sandwich Islands je udaljen, hladan i geološki složen—vulkanska aktivnost i trench strukture često stvaraju džepove endemizma. Pronalaženje novu vrste iz ovakvog, teško pristupačnog okruženja otvara mogućnost da na tim mestima postoji značajan, dosad nepoznat biodiverzitet.
Most sea sponges filter their food, but carnivorous sponges have unique ways of capturing larger prey.©Ogurtsov/Shutterstock.com(Ogurtsov/Shutterstock.com)
Procena statusa očuvanja za novoopisane vrste obično nije moguća odmah: nedostaju podaci o rasprostranjenju, broju jedinki, načinu razmnožavanja i specifičnim pretnjama. U izveštajima Ocean Census-a navodi se da je manje od 30% prikupljenih uzoraka do sada detaljno analizirano, što ukazuje koliko je područje još neistraženo.
It is unclear just how many death ball sponges exist in the wild, given their recent discovery.©"Campagne GEOCYARISE – Eponge carnivore Chondrocladia lampadiglobus (Ifremer 00703-81529)" by null is licensed under BY 4.0. –Original/License("Campagne GEOCYARISE - Eponge carnivore Chondrocladia lampadiglobus (Ifremer 00703-81529)" by null is licensed under BY 4.0.)
Šta sledi?
Potrebne su dodatne ekspedicije, veća serija uzorkovanja i molekularne analize kako bi se odredio tačan taksonomski položaj spužve, njen raspon i ekološka uloga. Ukoliko se pokaže da je vrsta lokalno ograničena, mogla bi brzo postati predmet zabrinutosti u pogledu očuvanja, naročito s obzirom na rastuće pretnje za dno okeana poput rudarenja, utiicaja klimatskih promena i promena u morskim strujama.
Otkriće „smrtonosne kugle“ naglašava koliko nam je potrebna specijalizovana tehnologija za istraživanje najvećih dubina i koliko još života u moru ostaje da bude otkriven.
Izvor: Schmidt Ocean Institute / Ocean Census (2025). Fotografije i uzorci prikupljani uz pomoći ROV SuBastian.
Pomozite nam da budemo bolji.
