Međunarodni tim istraživača datirao je nalazište Ubeidiya u Jordanskoj dolini na najmanje 1,9 miliona godina, koristeći tri nezavisne metode: kosmogeno izotopno datiranje, paleomagnetnu analizu sedimenata i uranijum-olovno datiranje školjki. Sva tri pristupa dala su usklađene rezultate uprkos kompleksnoj istoriji redeponovanja sedimenta. Na lokalitetu su nađeni i Oldovan i Acheulean alati, što ukazuje da su ove tradicije mogle koegzistirati tokom ranih migracija iz Afrike. Studija je objavljena u Quaternary Science Reviews.
Novo datiranje Ubeidiye: Lokalitet u Jordanu Star Najmanje 1,9 Miliona Godina — Menja Priču O Migracijama Iz Afrike
A bifacial stone tool from ‘Ubeidiya, February 20, 2026. (photo credit: Omry Barzilai)
Novo istraživanje međunarodnog tima sa Hebrew University of Jerusalem, University of Haifa i University of Tulsa daje novu i značajniju procenu starosti praistorijskog nalazišta Ubeidiya u Jordanskoj dolini. Autori tvrde da je lokalitet star najmanje 1,9 miliona godina, što pomera ranije prihvaćeni vremenski okvir od 1,2–1,6 miliona godina i ima posledice za razumevanje ranih ljudskih migracija iz Afrike.
Tri nezavisne metode datiranja
Istraživači su primenili tri različite i komplementarne tehnike datiranja:
Kosmogeno izotopno (burial) datiranje
Ova metoda meri retke izotope koji nastaju kada kosmičko zračenje deluje na kamene površine. Kada se takvi materijali zakopaju, izotopi prestaju da se akumuliraju i počinju da se raspadaju predvidivom brzinom, što omogućava procenu vremena od trenutka pokrivanja sedimentom.
Paleomagnetno datiranje sedimenta
Analizom zapisa o pravcu i intenzitetu drevnog magnetskog polja sačuvanih u jezerskim sedimentima istraživači su ih uporedili sa poznatim promenama magnetnog polja u geološkoj prošlosti kako bi izgradili hronologiju. Neke početne magnetne indikacije ukazivale su na starost oko 3 miliona godina, ali to je sveukupno tumačeno kao rezultat redeponovanja sedimenata tokom dugih geoloških procesa.
A specialized imaging technique reveals mineral layers preserved within a fossilized Melanopsis shell, February 20, 2026. (credit: Perach Nuriel)
Uranijum-olovno datiranje fosilnih školjki
Datiranje fosilizovanih školjki slatkovodnih puževa dalo je minimum starosti za slojeve u kojima su pronađeni kameni alati i nezavisno potvrdilo starost od oko 1,9 miliona godina.
Sve tri metode su dale usklađene rezultate, što povećava poverenje u novu procenu starosti lokaliteta.
Alati i implikacije za rane migracije
Na nalazištu su pronađeni primerci dve glavne kameno-alatne tradicije: jednostavniji Oldowan i sofisticiraniji Acheulean (bifacijalni alati i ručne sekire). Nalaz sugeriše da su ove tradicije mogle koegzistirati u približno istom vremenskom periodu — odnosno da nije nužno došlo do jednostavnog postupnog zamenjivanja jedne tradicije drugom. To može ukazivati na prisustvo različitih grupa rane hominine populacije sa različitim praktičnim znanjima ili na brzu kulturnu razmenu tokom ranih migracija iz Afrike kroz Dead Sea Rift i Jordansku dolinu.
Značaj i dalje perspektive
Rezultati utiču na razumevanje hronologije izlaska ranih hominina iz Afrike i širenja tehnoloških tradicija. Autori naglašavaju da geološki procesi poput redeponovanja sedimenata mogu komplikovati datiranje i da su potrebna dalja istraživanja na terenu i dodatna laboratorijska analiza kako bi se bolje razjasnila složena istorija izlaganja i zakopavanja sedimenta u regionu.
Rad pod naslovom "Complex exposure-burial history and Pleistocene sediment recycling in the Dead Sea Rift with implications for the age of the Acheulean site of Ubeidiya" objavljen je u časopisu Quaternary Science Reviews.
Pomozite nam da budemo bolji.
