Predložna misija cilja da presretne interstelarni objekat 3I/ATLAS lansiranjem do 2035. i sustizanjem oko 2085. godine, kada će objekat biti na >700 AU. Plan zahteva iskorišćavanje Oberthovog efekta i glavno paljenje u perihelu za delta-V veći od 5 milja/s (~8 km/s), kao i seriju prolaza pored Venere. Kritičari ukazuju da bi naučni dobitak mogao biti ograničen zbog udaljenosti i vremena, dok pobornici ističu vrednost spremnih orbitalnih misija poput ESA-inog Comet Interceptora.
Smela Misija: Sonda Koja Bi Presrela Interstelarni Objekat 3I/ATLAS
Scientists think it's technically still possible to send a probe and have a closer look at interstellar object 3I/ATLAS.
Interstelarni objekat 3I/ATLAS pružio je naučnicima retku priliku da iz prve ruke proučavaju materiju izvan Sunčevog sistema. Otkriven u julu, objekat je proleteo pored Sunca i otad juri ka međuzvezdanom prostoru, oslobađajući velike količine ugljen-dioksida i vodene pare koje mogu poticati iz vrlo starih tela.
Kako bi misija izgledala?
Tim naučnika predlaže lansiranje sonde najkasnije do 2035. godine kako bi, po povoljnim proračunima, sustigla 3I/ATLAS oko 2085. godine. Tada bi objekat bio na udaljenosti većoj od 700 astronomskih jedinica (AU) — preko četiri puta veća udaljenost od one koju je prešao Voyager 1 za proteklih ~48 godina.
Tehnički pristup i izazovi
Ključni element predložne rute je iskorišćavanje Oberthovog efekta: nekoliko ekstremno bliskih prolaza pored Sunca tokom kojih bi letelica izvedla veliki motorni potisak (glavni burn) u perihelu i tako dobila ogroman prirast brzine (delta-V). Autori rada navode potrebu za promenom brzine od preko 5 milja u sekundi (>≈8 km/s) tokom takvog paljenja.
Sonda bi morala da izdrži izuzetno visoke temperature pri prolazu pored Sunca, a potom bi izvršila dodatne gravitacione manevre uz pomoć Venere, slično strategiji Parker Solar Probe-a, kako bi dodatno ubrzala putanju.
Lansiranje i vozilo
Istraživači predlažeju upotrebu dotankovanog Starship Block 3 iz niskog Zemljinog orbita kao pokretača segmenta misije — koncept koji podrazumeva velika lansiranja i logistiku dopunjavanja goriva u orbiti.
Alternativa i kritike
Protivnici projekta ističu da bi, i ukoliko bi misija bila uspešna, proizvod bila samo prolazna poseta objektu za ~50 godina posle starta misije, čime se znatno umanjuje naučni povrat uloženog truda i sredstava. Ipak, autori naglašavaju da su moguće i bolјe arhitekture — posebno korišćenje sondi koje su žive u orbiti i mogu brzo reagovati na otkrića.
"Postoje bolje arhitekture misije, koje koriste sondu koja je već u orbiti i koja bi presrela interstelarni objekat oko periheliona za mnogo kraće vreme", rekao je Adam Hibberd, koautor rada.
Šta dalje?
Dolazak naprednih teleskopa poput Vera C. Rubin Observatory povećava verovatnoću otkrivanja novih interstelarnih gostiju, pa 3I/ATLAS može postati samo prva prilika. ESA-in program Comet Interceptor, koji bi trebao biti lansiran oko 2028. godine i držan u pripravnosti za buduće ciljeve, prikazuje praktičniji pristup — imati sonde spremne u orbiti za brzu preusmerenu potragu.
Marshall Eubanks, jedan od autora, rezimira: "Kada razvijemo sposobnosti da dosegnemo ove objekte, postaće jaka želja za direktnim ispitivanjem bar nekih od njih." Ipak, važno je odmjeriti troškove, rizike i naučni dobitak pre nego što se uputi decenijska potera kroz Sunčev sistem i dalje.
Pomozite nam da budemo bolji.
