Nova analiza artefakata iz pećina u Nemačkoj otkriva ponavljajuće simbole stare do 45.000 godina koji pokazuju statističke osobine slične ranim oblicima pisma. Tim je proučio preko 3.000 znakova na 260 predmeta iz Lonetala i Geißenklösterle. Iako značenje simbola nije poznato, njihova gustina i predvidivost ukazuju na namernu komunikativnu upotrebu. Istraživanje je objavljeno u časopisu PNAS.
Simboli Stari Do 45.000 Godina: Mogući Rani Oblik Pisanja Otkriven u Pećinama Nemačke
A 40,000-year-old mammoth figurine with engraved rows of crosses and dots [University of Tübingen / Hildegard Jensen]
Novo istraživanje sugeriše da su ljudi iz paleolitika mogli da koriste strukturisane sekvence znakova koje podsećaju na rane oblike pisma — i to čak pre oko 45.000 godina. Arheolozi su na artefaktima iz pećina u Nemačkoj, uključujući fragmente mamutovih kljova i slonovačke pločice, uočili ponavljajuće redove tačaka, zareza, krstića i drugih linija koji pokazuju visoku stopu ponavljanja i predvidivosti.
The so-called "adorant" has a human-like figure and several rows of notches and dots. [Landesmuseum Württemberg / Hendrik Zwietasch]
Šta su istraživači pronašli?
Tim je analizirao više od 3.000 pojedinačnih znakova na oko 260 predmeta, među kojima su artefakti iz sistema pećina Lonetal (dug 37 km) i čuvena pločica iz pećine Geißenklösterle nazvana „adorant“. Na nekim figuricama — npr. malom mamutu isklesanom iz kljova — vide se uredno urezani redovi tačkica i krstića, dok na adorantu autori ističu niz tačaka na leđima životinjsko-čovečje figure.
A proto-cuneiform tablet from around 3350 years ago [Staatliche Museen zu Berlin, Vorderasiatisches Museum / Olaf M. Tesmer]
Kako su obradili podatke?
Istraživači su primenili kvantitativne i statističke metode da bi ocenili ponavljanje, predvidivost i gustinu informacija u nizovima znakova. Prema autorima, određeni obrasci na figuricama pokazuju statistički sličnu „gustinu informacija“ kao i najraniji proto-klinasti zapisi iz Mesopotamije, mada je precizno značenje znakova i dalje nepoznato.
Šta ovo znači za istoriju pisma?
Autori, među kojima su prof. Christian Bentz (Saarland University) i Ewa Dutkiewicz (Muzej praistorije i rane istorije, Berlin), upozoravaju da otkriće ne dokazuje postojanje pisma u modernom smislu, već ukazuje na to da su stanovnici paleolitika razvili simboličke sisteme koji su mogli prenositi složeniju informaciju. To pomera granice razmišljanja o poreklu zapisivanja misli i komunikacije u ljudskoj istoriji.
Napomene i kontekst
Precizno tumačenje simbola ostaje otvoreno pitanje — nema direktnih prevoda ili „tekstualnih“ dokaza kao kod kasnijih sistema (proto-klinasta pisma, hijeroglifi, itd.). Istraživanje je objavljeno u časopisu PNAS i otvara novu oblast za dalju analizu simbola na paleolitičkim artefaktima.
Izvor: PNAS; autori prof. Christian Bentz i Ewa Dutkiewicz
Pomozite nam da budemo bolji.
